حق قانونی دورکاری در ویکتوریا؛ دو روز در هفته برای کارمندانی که شغل‌شان اجازه می‌دهد

دولت ویکتوریا لایحه‌ای به پارلمان ارائه کرده که به کارکنان واجد شرایط حق قانونی دورکاری تا دو روز در هفته می‌دهد. اگر تصویب شود، ویکتوریا نخستین ایالت استرالیا خواهد بود که کار ترکیبی را در قانون به رسمیت می‌شناسد.

زنی در خانه پشت لپ‌تاپ مشغول کار است و روی میز کنار او علامت WFH دیده می‌شود.

خلاصه خبر

ویکتوریا در آستانه یک تغییر مهم در قوانین کار است. دولت جَسینتا آلن لایحه‌ای به پارلمان ایالتی ارائه کرده که اگر تصویب شود، به کارمندانی که ماهیت شغل‌شان امکان دورکاری دارد، حق قانونی می‌دهد تا دو روز در هفته از خانه کار کنند. این حق در چارچوب قانون فرصت‌های برابر (Equal Opportunity Act) تعریف می‌شود و بدین ترتیب از یک سیاست داخلی شرکتی به یک الزام حقوقی تبدیل می‌شود.

اگر این لایحه به تصویب برسد، ویکتوریا نخستین ایالت استرالیا خواهد بود که الگوی «کار ترکیبی» (Hybrid Work) را با پشتوانه‌ای قانونی به رسمیت می‌شناسد.

چه کسانی مشمول این قانون می‌شوند؟

بر اساس طرح پیشنهادی دولت، قانون جدید از اول سپتامبر ۲۰۲۶ برای اکثر کارفرمایان لازم‌الاجرا می‌شود. کسب‌وکارهای کوچک با کمتر از پانزده کارمند فرصت بیشتری دارند و باید تا اول ژوئیه ۲۰۲۷ خود را با الزامات جدید تطبیق دهند.

یکی از ویژگی‌های مهم این لایحه، گستردگی دامنه شمول آن است. این قانون تنها شامل کارمندان تمام‌وقت نمی‌شود؛ کارمندان پاره‌وقت و بسیاری از کارمندان کژوال (Casual) نیز در صورت واجد شرایط بودن تحت پوشش قرار خواهند گرفت.

معیار اصلی برای برخورداری از این حق، «امکان‌پذیر بودن دورکاری از نظر عملی» است. مشاغلی که حضور فیزیکی در آن‌ها ضروری است — مثل آشپز، مکانیک یا بهیار — مشمول این قانون نخواهند شد. در مقابل، طیف گسترده‌ای از مشاغل اداری، فناوری اطلاعات، مالی، آموزشی و خدمات حرفه‌ای می‌توانند واجد شرایط باشند.

چرا دولت از این طرح حمایت می‌کند؟

دولت ویکتوریا چند استدلال اصلی برای این طرح ارائه می‌دهد.

کاهش هزینه‌های زندگی: برآوردهای دولتی نشان می‌دهد کارکنانی که امکان دورکاری دارند می‌توانند سالانه بیش از پنج‌هزار دلار در هزینه‌های رفت‌وآمد و مخارج جانبی حضور در محل کار صرفه‌جویی کنند. در فضای فشار هزینه‌های زندگی در استرالیا، این رقم برای خانوارها معنادار است.

افزایش مشارکت نیروی کار: طراحان این طرح استدلال می‌کنند انعطاف‌پذیری بیشتر به‌ویژه برای والدین، مراقبان سالمندان، و زنانی که پس از دوران فرزندآوری قصد بازگشت به بازار کار را دارند، یک انگیزه واقعی ایجاد می‌کند.

کیفیت زندگی: کاهش زمان تلف‌شده در ترافیک و حمل‌ونقل عمومی، کنترل بیشتر بر برنامه روزانه، و کاهش استرس رفت‌وآمد، از دیگر مزایایی هستند که حامیان این طرح برمی‌شمرند.

مخالفان چه می‌گویند؟

انتقادها از دو جبهه مطرح می‌شود: نگرانی‌های عملیاتی و نگرانی‌های اقتصادی کلان‌تر.

گروه‌های تجاری و برخی رهبران کسب‌وکار هشدار داده‌اند که قانونی شدن دورکاری می‌تواند هزینه‌های اداری و پیچیدگی‌های مدیریتی را افزایش دهد. آن‌ها می‌گویند بسیاری از شرکت‌ها هم‌اکنون سیاست‌های داخلی انعطاف‌پذیری دارند و دخالت قانون‌گذار ضروری نیست.

منتقدان دیگری نگران تأثیر بلندمدت این قانون بر همکاری‌های تیمی، بهره‌وری و اقتصاد مراکز شهری هستند. یکی از نگرانی‌های مطرح، کاهش احتمالی تقاضا برای فضاهای اداری و کسب‌وکارهای خدماتی در مرکز شهر ملبورن است.

اتاق بازرگانی ویکتوریا خواستار بررسی دقیق‌تر پیامدهای اقتصادی این طرح شده و برخی فعالان حقوقی از احتمال چالش‌های قانونی علیه مفاد این لایحه سخن گفته‌اند.

اگر کارفرما درخواست دورکاری را رد کند چه می‌شود؟

این بخش از طرح از نظر حقوقی مهم‌ترین جنبه آن است.

اگر کارفرما درخواست دورکاری یک کارمند واجد شرایط را رد کند و طرفین به توافق نرسند، موضوع نخست در کمیسیون فرصت‌های برابر و حقوق بشر ویکتوریا (Victorian Equal Opportunity and Human Rights Commission) بررسی می‌شود. در صورت حل نشدن اختلاف، پرونده می‌تواند به دیوان اداری و حقوقی ویکتوریا (VCAT) ارجاع داده شود.

این سازوکار بدان معناست که رد کردن درخواست دورکاری دیگر صرفاً یک تصمیم مدیریتی نخواهد بود. کارفرمایان باید دلایل موجهی برای رد این درخواست‌ها داشته باشند؛ در غیر این صورت ممکن است با پیامدهای حقوقی روبه‌رو شوند.

آیا این الگو به سایر ایالت‌های استرالیا هم خواهد رسید؟

این پرسشی است که هم‌اکنون در محافل تجاری و کارگری استرالیا جدی گرفته می‌شود. اتحادیه‌های کارگری از گسترش مدل ویکتوریا به سطح فدرال یا سایر ایالت‌ها حمایت می‌کنند، در حالی که گروه‌های کارفرمایی نسبت به تبدیل شدن آن به یک رویه سراسری هشدار می‌دهند.

نکته قابل توجه اینجاست که پس از همه‌گیری کووید-۱۹، دورکاری در بخش‌های بزرگی از بازار کار استرالیا از یک امتیاز استثنایی به یک انتظار عادی تبدیل شده است. تصمیم ویکتوریا می‌تواند یک آزمون واقعی باشد: آیا این تغییر فرهنگی می‌تواند پشتوانه قانونی پیدا کند؟

چرا این موضوع برای ایرانیان استرالیا اهمیت دارد؟

بخش قابل‌توجهی از ایرانیان ساکن استرالیا در حوزه‌هایی فعالیت می‌کنند که اغلب از نظر عملی امکان دورکاری در آن‌ها وجود دارد: فناوری اطلاعات، مالی و حسابداری، مهندسی، آموزش، خدمات حرفه‌ای و کارهای اداری.

برای خانواده‌های مهاجری که اغلب با هزینه‌های بالای زندگی، فاصله از شبکه خانوادگی، و چالش‌های تعادل میان کار و زندگی روبه‌رو هستند، دو روز دورکاری در هفته می‌تواند تأثیر ملموسی داشته باشد: کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، زمان بیشتر برای خانواده، و انعطاف بهتر در مدیریت امور روزانه، به‌ویژه برای والدینی که فرزندان مدرسه‌ای دارند.

اگر ویکتوریا این قانون را با موفقیت اجرا کند، ممکن است در سال‌های آینده شاهد شکل‌گیری یک استاندارد تازه در بازار کار استرالیا باشیم؛ استانداردی که تعادل میان کار و زندگی را جدی‌تر از گذشته در مرکز توجه قرار می‌دهد.

واژه‌آموزی

کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر
legislation/ˌledʒɪsˈleɪʃən/Latin: legis (of the law) + latio (a bringing, a proposal)
معنی
قانون‌گذاری، وضع قانون؛ مجموعه قوانین مصوّب پارلمان
کاربرد
در متون حقوقی و سیاسی برای اشاره به قوانینی که پارلمان تصویب می‌کند به‌کار می‌رود
مثال
The Victorian government introduced new legislation to give workers the right to work from home two days a week.
Employment legislation in Australia is regularly reviewed to reflect changes in modern working arrangements.
hybrid/ˈhaɪbrɪd/Latin: hybrida (offspring of a Roman and a foreigner; a mixed thing)
معنی
ترکیبی؛ در بافت کار، به مدلی اطلاق می‌شود که کار حضوری و دورکاری را با هم ترکیب می‌کند
کاربرد
پس از همه‌گیری کووید-۱۹ در ادبیات منابع انسانی و مدیریت به‌طور گسترده‌ای رایج شده است
مثال
Many Australian companies now offer a hybrid work arrangement, with employees splitting time between home and office.
The Victorian bill would give hybrid work a legal foundation for the first time in Australia.
commute/kəˈmjuːt/Latin: commutare (to change entirely, to exchange)
معنی
رفت‌وآمد روزانه به محل کار؛ مسیر تکراری میان خانه و دفتر
کاربرد
در انگلیسی استرالیایی برای اشاره به رفت‌وآمد با وسیله نقلیه یا حمل‌ونقل عمومی به‌کار می‌رود
مثال
Working from home even two days a week can save employees thousands of dollars in annual commute costs.
The long daily commute from Melbourne's outer suburbs is one of the most cited reasons workers value flexible arrangements.
dispute/dɪˈspjuːt/Latin: disputare (to examine, to argue)
معنی
اختلاف، مناقشه؛ تعارض رسمی میان طرفین که ممکن است به رسیدگی حقوقی ختم شود
کاربرد
در حقوق کار استرالیا، اختلافات کاری از طریق نهادهای مستقل مانند Fair Work Commission رسیدگی می‌شوند
مثال
Under the proposed law, a dispute over a remote work request can be referred to the Victorian Equal Opportunity Commission.
Documenting any workplace dispute in writing is the first recommended step before escalating to a formal complaint.
tribunal/traɪˈbjuːnəl/Latin: tribunal (platform for magistrates; seat of a judge)
معنی
دیوان، هیئت رسیدگی؛ نهادی شبه‌قضایی که پرونده‌های اداری یا حقوقی را بررسی می‌کند
کاربرد
در استرالیا، VCAT (دیوان اداری و حقوقی ویکتوریا) نمونه شناخته‌شده‌ای از این نهادهاست
مثال
If mediation fails, the remote work dispute may be escalated to the Victorian Civil and Administrative Tribunal (VCAT).
Unlike courts, a tribunal typically offers a faster and less costly path to resolving civil disputes.

اعتبار تصاویر

  • Provided to NavaRooz — Used with permission (تصویر اصلی)

منابع