پایان تحریف ۴۵۰ساله؛ سازمان ملل نقشهای را تصویب کرد که اندازه واقعی آفریقا را نشان میدهد
مجمع عمومی سازمان ملل با ۱۶۴ رأی موافق، نقشه تاریخی مرکاتور را کنار گذاشت و نگاشت Equal Earth را جایگزین کرد؛ تغییری که آفریقا را در اندازه واقعیاش نشان میدهد.
فهرست مطالب
مجمع عمومی سازمان ملل روز جمعه ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ به نقشهای که ۴۵۰ سال تصویر جهان را شکل داده بود، رأی مخالف داد. با ۱۶۴ رأی موافق، ۶ رأی ممتنع و تنها یک رأی مخالف، اعضای سازمان ملل قطعنامهای موسوم به «Correct the Map» را تصویب کردند که استفاده از نقشه تاریخی مرکاتور را بهعنوان الگوی رایج و پیشفرض جهانی کنار میگذارد و نگاشت جدیدی به نام Equal Earth را جایگزین آن میکند؛ نگاشتی که برخلاف مرکاتور، اندازه واقعی و نسبی قارهها، بهویژه آفریقا، را نشان میدهد. تنها آمریکا به این قطعنامه رأی منفی داد؛ صربستان، استونی، گرجستان، لیتوانی، مولداوی و اوکراین هم رأی ممتنع دادند (US News).
نقشه مرکاتور؛ طراحیشده برای دریانوردی در قرن شانزدهم
نقشهای که بیشتر ما در مدرسه و اطلسها دیدهایم، محصول سال ۱۵۶۹ است. گراردوس مرکاتور، جغرافیدان فلاندری، این نگاشت را طراحی کرد تا ملوانان بتوانند مسیر خود را با خطوط راست قطبنما روی نقشه ترسیم کنند؛ ابزاری فوقالعاده برای دریانوردی که هرگز برای نمایش دقیق اندازه زمین ساخته نشده بود.
مشکل نگاشت مرکاتور این است که هرچه از خط استوا به سمت قطبها پیش میرود، مناطق را بزرگتر از واقعیت نشان میدهد؛ در نتیجه آمریکای شمالی، اروپا، روسیه و بهویژه گرینلند در این نقشه بسیار بزرگتر از اندازه واقعیشان دیده میشوند، در حالی که آفریقا، آمریکای جنوبی، جنوب آسیا و اقیانوسیه که نزدیک استوا هستند، کوچکتر از واقعیت نمایش داده میشوند.
نمونهاش همین گرینلند است: روی نقشه مرکاتور، گرینلند تقریباً هماندازه آفریقا به نظر میرسد. اما در واقعیت، آفریقا حدود ۱۴ برابر گرینلند مساحت دارد (Al Jazeera). قاره جنوبگان هم روی این نگاشت آنقدر کش میآید که یک نوار پهن در پایین نقشه را پر میکند، در حالی که در واقعیت فقط پنجمین قاره بزرگ جهان است.
این تحریف نتیجه مستقیم ریاضیات پشت نگاشت مرکاتور است. اما چون این نقشه برای دههها تنها الگوی رایج در کلاسهای درس، اخبار هواشناسی و حتی نرمافزارهای نقشه دیجیتال بوده، میلیونها نفر بدون آنکه متوجه شوند، تصویری نادرست از نسبت اندازه قارهها در ذهنشان شکل گرفته است.
تصویر: نقشه مرکاتور (۱۵۶۹)؛ در این نگاشت گرینلند و روسیه (دایرههای قرمز) بسیار بزرگتر از اندازه واقعیشان دیده میشوند و آفریقا (دایره آبی) کوچکتر از واقعیت است.
Equal Earth؛ نگاشتی که مساحت واقعی را حفظ میکند
نگاشت جایگزین که حالا سازمان ملل آن را برگزیده، Equal Earth نام دارد و در سال ۲۰۱۸ توسط تیمی از نقشهنگاران طراحی شد. یکی از طراحان آن، بویان شاوریچ (Bojan Šavrič)، دربارهٔ فلسفه طراحی این نگاشت به خبرگزاری فرانسه (AFP) گفته است: «Equal Earth مساحت نسبی قارهها را حفظ میکند و تا حد امکان شکل آنها را هم همانطور که روی کره زمین دیده میشود، نشان میدهد» (Fortune).
Equal Earth اولین تلاش برای ساخت نقشهای هممساحت (equal-area) نبود. نگاشت گال-پیترز (Gall-Peters) از دهه ۱۹۷۰ با همین هدف معروف شد و مساحت واقعی قارهها را هم حفظ میکرد، اما شکل آنها را بهشدت کشیده و باریک نشان میداد. همین اعوجاج شکلی باعث شد نقشهنگاران سالها گال-پیترز را هم به اندازه مرکاتور، اما در جهت مخالف، ناکافی بدانند. مزیت Equal Earth این است که مساحت واقعی قارهها را حفظ میکند و همزمان شکل آنها را هم طبیعی و آشنا نگه میدارد.
روی نقشه Equal Earth، آفریقا، آمریکای جنوبی، جنوب آسیا و اقیانوسیه بزرگتر و واقعیتر دیده میشوند، در حالی که گرینلند به اندازه واقعی و کوچک خودش برمیگردد.
تصویر: نقشهای با نگاشتی معتدلتر از مرکاتور؛ در این نقشه آفریقا (مرکز) بهوضوح بزرگتر از گرینلند (بالا) دیده میشود، برخلاف نگاشت مرکاتور که این دو را تقریباً هماندازه نشان میداد.
کارزاری که سازمان ملل را متقاعد کرد
این تغییر نتیجه یک کارزار چندساله به نام Correct the Map است که از سال ۲۰۲۵ با پشتیبانی رسمی اتحادیه آفریقا و به رهبری دو سازمان مردمنهاد، Africa No Filter و Speak Up Africa، شتاب گرفت (NPR، اوت ۲۰۲۵). استدلال اصلی کارزار این بود که نقشه مرکاتور محصول دوران استعمار است و طی ۴۵۰ سال، تصویر آفریقا را در ذهن جهانیان کوچکتر از واقعیت جا انداخته؛ چیزی که به گفته حامیان کارزار، روی نحوه بازنمایی آفریقا در رسانهها، کتابهای درسی و حتی تصمیمگیریهای سیاسی و اقتصادی بینالمللی هم اثر گذاشته است.
متن قطعنامه مصوب مجمع عمومی، اصلاح این تحریف را نوعی «عدالت شناختی و جبران خاطره» (cognitive justice and memorial reparation) توصیف کرده است (UN News)؛ عبارتی که نشان میدهد بسیاری از کشورهای حامی این تغییر را بخشی از یک بحث گستردهتر درباره میراث استعمار میدانند.
چه چیزی واقعاً تغییر میکند؟
قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل معمولاً جنبه توصیهای دارند، نه الزام قانونی برای کشورهای عضو. این رأی فقط خود سازمان ملل و نهادهای وابسته به آن را متعهد میکند که نگاشت Equal Earth را بهعنوان نقشه پیشفرض رسمی در نشریات، گزارشها و مواد آموزشیشان به کار ببرند؛ اطلسها و نقشههای کلاس درس در سراسر جهان یکشبه عوض نمیشوند.
این یعنی تغییر واقعی در کتابهای درسی مدارس استرالیا، ایران یا هر کشور دیگر، به تصمیم داخلی همان کشور و ناشران آموزشیاش بستگی دارد؛ اما وقتی نهادی به بزرگی سازمان ملل رسماً یک نگاشت را کنار میگذارد، معمولاً روی انتخاب ناشران نقشه، شرکتهای فناوری و نظام آموزشی کشورهای مختلف در بلندمدت اثر میگذارد؛ همانطور که پیش از این هم برخی سازمانهای بینالمللی و رسانهها بهتدریج نگاشتهای هممساحتتر را جایگزین مرکاتور کرده بودند.
واژهآموزی
کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر- معنی
- نگاشت یا فرافکنی؛ روش ریاضی برای تبدیل سطح کروی زمین به یک صفحه دوبعدی مانند نقشه
- کاربرد
- در نقشهنگاری، جغرافیا و علوم زمین برای اشاره به روش ترسیم نقشه بهکار میرود؛ هر نگاشت (projection) نوعی سازش بین دقت اندازه، شکل و فاصله است.
- مثال
The Mercator projection was designed in 1569 to help sailors navigate using straight compass lines.
No map projection can show the round Earth on a flat page without distorting something.
- معنی
- نقشهنگاری؛ علم و هنر طراحی و ترسیم نقشه
- کاربرد
- در متون علمی، آموزشی و خبری مربوط به جغرافیا و طراحی نقشه بهکار میرود.
- مثال
Modern cartography uses satellite data and computer algorithms to build highly accurate maps.
The Equal Earth projection was created by a team of cartographers in 2018.
- معنی
- تحریف یا اعوجاج؛ تغییر نادرست شکل یا اندازه واقعی یک چیز
- کاربرد
- در نقشهنگاری برای توصیف اختلاف بین اندازه یا شکل واقعی یک منطقه و نمایش آن روی نقشه بهکار میرود.
- مثال
Every flat map contains some distortion, because a sphere cannot be flattened perfectly.
Critics say the Mercator projection's distortion has shaped how generations see Africa's size.
- معنی
- هممساحت؛ ویژگی نگاشتی که نسبت مساحت واقعی مناطق مختلف زمین را حفظ میکند
- کاربرد
- در توصیف نگاشتهای نقشه که برخلاف مرکاتور، اندازه نسبی قارهها را درست نشان میدهند، مانند Equal Earth یا Gall-Peters، بهکار میرود.
- مثال
An equal-area projection like Equal Earth shows Africa and South America at their true relative size.
Equal-area maps sacrifice some shape accuracy to keep land areas proportionally correct.
- معنی
- قطعنامه؛ سندی رسمی که یک نهاد بینالمللی مانند مجمع عمومی سازمان ملل با رأیگیری آن را تصویب میکند
- کاربرد
- در گزارشهای دیپلماتیک و سازمان ملل برای اسناد رسمی تصویبشده با رأیگیری اعضا بهکار میرود؛ بیشتر قطعنامههای مجمع عمومی الزامآور نیستند و جنبه توصیهای دارند.
- مثال
The UN General Assembly adopted the Correct the Map resolution with 164 votes in favour.
Most General Assembly resolutions are recommendations, not legally binding rules.
اعتبار تصاویر
- NavaRooz — NavaRooz — original (تصویر اصلی)
منابع
- ABC News: Africa bigger, US smaller as UN votes to adopt a new world map — منبع اصلی مقاله؛ ۵ سپتامبر ۲۰۲۶.
- Al Jazeera: UN votes to adopt new world map that reflects Africa's true size — ۴ سپتامبر ۲۰۲۶.
- US News: UN General Assembly Endorses a New World Map That Shows More Accurately Africa's Size — ۴ سپتامبر ۲۰۲۶؛ جزئیات رأیگیری.
- CNN: UN votes to adopt new map that makes our world look very different — ۴ سپتامبر ۲۰۲۶.
- NPR/KPBS: The U.N. backs a new world map showing Africa in its true relative size — ۴ سپتامبر ۲۰۲۶.
- UN News: UN tells the world — stop making Africa look small — گزارش رسمی سازمان ملل درباره تصویب قطعنامه.
- NPR: African Union backs campaign to replace Mercator map that distorts Africa's size — ۲۱ اوت ۲۰۲۵؛ پیشینه کارزار Correct the Map پیش از رأیگیری نهایی.
- Correct The Map — official campaign site — وبسایت رسمی کارزار.
- Fortune: Why the Mercator map projection distorts Africa and Greenland's true size — ۲۳ اوت ۲۰۲۵؛ منبع نقلقول بویان شاوریچ، یکی از طراحان نگاشت Equal Earth، از خبرگزاری فرانسه (AFP).
- The Conversation: World maps get Africa's size wrong — cartographers explain why fixing it matters — توضیح فنی نقشهنگاران درباره نگاشت مرکاتور و Equal Earth.
خطایی دیدید؟ اصلاحیه بفرستید ←
