سوسک طلایی کریسمس حشره سال ۲۰۲۶ استرالیا شد

سوسک طلایی کریسمس با ۱۷٬۴۵۴ رأی، برنده رأی‌گیری آنلاین «حشره سال ۲۰۲۶ استرالیا» در ای‌بی‌سی شد. این انتخاب توجه‌ها را به یک پرسش قدیمی برگردانده است: چرا بسیاری از مردم سوسک‌های کریسمس کمتری می‌بینند؟

تصویرسازی مفهومی یک سوسک کریسمس طلایی روی برگ اکالیپتوس در کنار تلفن همراهی که از آن عکس می‌گیرد

دیدن سوسک‌های براق کریسمس در شب‌های گرم برای بسیاری از استرالیایی‌ها بخشی از خاطره تابستان است. حالا سوسک طلایی کریسمس، با نام علمی Anoplognathus aureus، در رأی‌گیری آنلاین ای‌بی‌سی، رسانه عمومی استرالیا، عنوان حشره سال ۲۰۲۶ استرالیا را گرفته است.

این رأی‌گیری بار دیگر یک پرسش قدیمی را پیش کشیده است. مردم سال‌هاست از کمتر شدن سوسک‌های کریسمس می‌گویند، اما پژوهشگران برای تشخیص تغییر جمعیت هر گونه باید بدانند این حشرات اکنون کجا، چه زمانی و با چه فراوانی دیده می‌شوند. یک عکس ثبت‌شده می‌تواند قطعه کوچکی از همین نقشه باشد.

پیروزی یک گونه شمالی در رأی‌گیری ملی

بر اساس نتیجه منتشرشده از سوی ای‌بی‌سی، ۴۴٬۴۷۲ نفر در سومین دوره این رأی‌گیری شرکت کردند. سوسک طلایی کریسمس با ۱۷٬۴۵۴ رأی، حدود ۳۹ درصد کل آرا، از میان شش نامزد اول شد. کفشدوزک لاک‌پشتی با ۲۴٫۹ درصد در جایگاه دوم قرار گرفت.

این عنوان نتیجه یک نظرسنجی عمومی ای‌بی‌سی است و رده‌بندی رسمی وضعیت حفاظتی به شمار نمی‌آید. شمار رأی‌دهندگان نیز از ۱۳٬۵۹۳ نفر در نخستین دوره سال ۲۰۲۴ و ۲۳٬۹۱۵ نفر در سال ۲۰۲۵ بیشتر شده است.

برنده امسال گونه‌ای از شمال استرالیاست که پوشش فلزی آن می‌تواند طلایی، برنجی یا برنزی دیده شود. نام «سوسک کریسمس» یک گروه کامل را در بر می‌گیرد. به گفته موزه استرالیا، سرده Anoplognathus ۳۶ گونه دارد که همه به‌جز یکی بومی استرالیا هستند.

سوسک‌های بالغ معمولاً از برگ اکالیپتوس تغذیه می‌کنند و بیشتر با جنگلزارهای باز سازگارند. لاروهای آن‌ها زیر زمین زندگی می‌کنند و اغلب ریشه علف‌ها را می‌خورند. همین چرخه پنهان باعث می‌شود بخش بزرگی از زندگی این حشرات از چشم ما دور بماند و مشاهده سوسک بالغ در چند هفته تابستان فقط بخشی از داستان باشد.

روایت «دیگر نمی‌بینیم» هنوز یک پاسخ علمی نیست

پرسش «سوسک‌های کریسمس کجا رفته‌اند؟» از خاطره‌ای مشترک می‌آید: گروه‌های بزرگ سوسک که در شب‌های گرم اطراف نور جمع می‌شدند، برای بعضی خانواده‌ها دیگر منظره‌ای معمول نیست. مؤسسه Invertebrates Australia می‌گوید در حدود یک دهه گذشته گزارش‌های غیررسمی زیادی از کاهش مشاهده‌ها منتشر شده است.

این گزارش‌ها به‌تنهایی کاهش سراسری جمعیت را ثابت نمی‌کنند. بدون ثبت منظم زمان، مکان، عکس و شناسایی گونه، نمی‌توان فهمید کاهش واقعی است یا محلی.

طرح «شمارش سوسک‌های کریسمس» را Invertebrates Australia با مشارکت دانشگاه سیدنی و مشاوره علمی کریس رید از موزه استرالیا اجرا می‌کند تا این فاصله اطلاعاتی پر شود. این طرح ابتدا پراکندگی کنونی سوسک‌ها را از روی مشاهده‌های مردم ترسیم می‌کند. سپس داده‌های تازه با سوابق تاریخی مقایسه می‌شود تا روشن شود آیا شواهد کافی از کاهش وجود دارد یا نه. بررسی علت‌های احتمالی، مرحله بعد از یافتن چنین شواهدی است.

کیت آمبرز، بنیان‌گذار Invertebrates Australia، به ای‌بی‌سی گفته است داده‌های پنج سال شمارش اکنون الگوهای مفیدی نشان می‌دهد. به گفته او، در میان ثبت‌ها سوسک‌هایی هم دیده شده‌اند که ۲۰ یا ۳۰ سال مشاهده‌ای از آن‌ها گزارش نشده بود. یک عکس زمان‌دار و مکان‌دار می‌تواند دانش موجود درباره یک گونه را تغییر دهد.

چهار عکس برای کمک به شمارش سوسک‌های کریسمس

برای مشارکت لازم نیست نام گونه را بدانید. سامانه iNaturalist مشاهده‌های عمومی را جمع می‌کند و اعضای جامعه می‌توانند شناسایی اولیه را تأیید یا اصلاح کنند. حتی اگر حشره در نهایت سوسک کریسمس نباشد، ثبت آن می‌تواند برای شناخت تنوع حشرات مفید بماند.

تابستان پیش رو، فصل ظهور سوسک‌های کریسمس، بهترین زمان برای ثبت مشاهده است؛ همین داده‌ها نشان می‌دهد این سوسک‌ها امروز در کدام بخش‌های استرالیا هنوز دیده می‌شوند.

واژه‌آموزی

کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر
scarab/ˈskærəb/Latin: scarabaeus, from Greek skarabeios (a type of beetle)
معنی
اسکاراب؛ گروه بزرگی از سوسک‌ها که سوسک‌های کریسمس هم در آن قرار می‌گیرند
کاربرد
این واژه بیشتر در زیست‌شناسی، موزه‌ها و راهنماهای شناسایی حشرات دیده می‌شود.
مثال
The Christmas beetle is a type of scarab.
sighting/ˈsaɪtɪŋ/Old English: sihth (something seen) with the suffix -ing
معنی
مشاهده ثبت‌شده یک جانور یا پدیده در زمان و مکان مشخص
کاربرد
در گزارش‌های حیات‌وحش و پروژه‌های علمی مردمی برای ثبت دیدن یک گونه به کار می‌رود.
مثال
Upload your beetle sighting with a photo and location.
distribution/ˌdɪstrɪˈbjuːʃən/Latin: distributio, from distribuere (to divide or allot)
معنی
پراکندگی جغرافیایی یک گونه و محدوده‌ای که در آن دیده می‌شود
کاربرد
در بوم‌شناسی، نقشه‌ها و گزارش‌های حفاظتی یک اصطلاح رایج است.
مثال
Researchers compare the beetle's current distribution with historical records.
citizen science/ˌsɪtɪzən ˈsaɪəns/Latin: civis (citizen) and scientia (knowledge)
معنی
علم شهروندی؛ مشارکت مردم در گردآوری یا بررسی داده‌های علمی
کاربرد
برای پروژه‌هایی به کار می‌رود که داوطلبان غیرمتخصص در پژوهش علمی مشارکت می‌کنند.
مثال
Citizen science can reveal where species are being seen today.

اعتبار تصاویر

  • NavaRooz — NavaRooz — original (تصویر اصلی)

منابع

  • Gold Christmas beetle wins 2026 ABC Australian Insect of the Year vote — نتیجه رأی‌گیری، تعداد و سهم آرا، نام علمی گونه برنده و توضیحات کیت آمبرز درباره داده‌های طرح شمارش را تأیید می‌کند.
  • Going for gold: the gold Christmas beetle — پراکندگی گونه برنده در شمال استرالیا، ظاهر طلایی تا برنزی و فعالیت آن در تابستان را شرح می‌دهد.
  • Christmas Beetle Count — هدف پژوهشی شمارش، روش بارگذاری در iNaturalist و چهار زاویه پیشنهادی برای عکاسی از سوسک را توضیح می‌دهد.
  • Christmas Beetles — تعداد گونه‌های سرده Anoplognathus، ویژگی‌های ظاهری، زیستگاه و غذای سوسک‌های بالغ و لاروها را شرح می‌دهد.
  • A Community for Naturalists — نحوه تبدیل عکس و اطلاعات زمان و مکان به یک مشاهده عمومی و قابل‌استفاده برای شناسایی و پژوهش را توضیح می‌دهد.