ثبتنام یکدقیقهای که میتواند جان هفت نفر را نجات دهد؛ اما یک قدم دوم هم دارد
همزمان با هفته DonateLife، دولت استرالیا از مردم میخواهد تصمیم خود درباره اهدای عضو و بافت را در Australian Organ Donor Register ثبت کنند. ثبتنام یک دقیقه طول میکشد، اما در استرالیا در بیمارستان از خانواده هم درباره این تصمیم پرسیده میشود؛ راهنمای ثبتنام، شرایط افراد بدون Medicare و گفتوگو با خانواده.
در استرالیا تصمیم درباره اهدای عضو با پر کردن یک فرم آنلاین تمام نمیشود. اگر روزی امکان اهدای عضو یا بافت پیش بیاید، تیم درمان در بیمارستان با خانواده هم صحبت میکند و موافقت آنها را میخواهد. به همین دلیل پیام امسال هفته DonateLife دو بخش دارد: نامتان را ثبت کنید و به خانوادهتان بگویید.
وزارت بهداشت، معلولیت و سالمندی استرالیا میگوید از آغاز برنامه ملی DonateLife در سال ۲۰۰۹، بیش از ۲۰ هزار نفر در استرالیا پیوند عضو گرفتهاند؛ این پیوندها بهلطف بیش از ۷۵۰۰ اهداکننده فوتشده و خانوادههای آنان ممکن شده است. با این حال حدود ۱۸۰۰ نفر هنوز در فهرست انتظار پیوند هستند و حدود ۱۴ هزار نفر دیگر بهدلیل نارسایی کلیه دیالیز میشوند؛ برای بسیاری از آنان پیوند کلیه راه درمان است.
هفته DonateLife امسال از ۲۶ جولای شروع شده و تا یکشنبه ۲ اوت ۲۰۲۶ ادامه دارد. تمرکز کمپین امسال روی کودکان و جوانان است: تنها ۸ درصد از استرالیاییهای ۱۶ تا ۲۴ ساله در فهرست ثبتنام کردهاند، در حالی که این نسبت برای کل جمعیت ۱۶ ساله و بالاتر حدود ۳۵ درصد است. ثبتنام در فهرست ملی اهدای عضو استرالیا (Australian Organ Donor Register) حدود یک دقیقه طول میکشد و تصمیم یک اهداکننده میتواند جان تا هفت نفر را نجات دهد.
رکورد اهداکنندگان، اما نرخ موافقت روی ۵۳ درصد
آمار سال ۲۰۲۵ DonateLife نشان میدهد با اهدای عضو ۵۵۷ اهداکننده فوتشده، ۱۴۳۸ نفر در استرالیا پیوند عضو گرفتند. این بیشترین شمار اهداکننده از آغاز ثبت این آمار در استرالیاست و نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۶ درصد رشد داشته است.
اما یک عدد تکان نخورد: نرخ موافقت خانوادهها در بیمارستان روی ۵۳ درصد ماند، در حالی که این نرخ در سال ۲۰۱۸ به اوج ۶۰ درصد رسیده بود. DonateLife میگوید اگر نرخ موافقت در سال ۲۰۲۵ همان ۶۰ درصد بود، حدود ۲۰۰ پیوند نجاتبخش بیشتر انجام میشد.
پس چه چیزی تفاوت ایجاد میکند؟ ثبت رسمی تصمیم. طبق آمار DonateLife، وقتی فرد در فهرست ثبتنام کرده باشد، حدود هشت خانواده از هر ده خانواده با اهدای عضو موافقت میکنند؛ وقتی خانواده نداند فرد چه میخواسته، این نسبت به چهار از ده میافتد.
پس ثبتنام فقط یک کار اداری نیست؛ سندی است که تیم درمان میتواند در گفتوگو با خانواده به آن استناد کند. با این حال اهدای عضو در استرالیا بدون موافقت خانواده انجام نمیشود. myGov هم تأکید میکند بعد از ثبتنام باید خانواده را در جریان بگذارید، چون در آن زمان از آنها خواسته میشود تصمیم شما را تأیید کنند.
چه کسی میتواند ثبتنام کند و از کجا
هر فرد ۱۶ ساله و بالاتر در استرالیا میتواند تصمیمش را در فهرست ملی اهدای عضو ثبت کند. DonateLife میگوید کشور محل تولد، سن، سبک زندگی، سابقه پزشکی یا وضعیت سلامت فعلی مانع ثبتنام نیست.
Services Australia، سازمان دولتی که Medicare و Centrelink را اداره میکند، راههای رسمی ثبتنام را اینطور فهرست کرده است:
- از وبسایت DonateLife (برای ثبت آنلاین به شماره Medicare نیاز دارید)
- از بخش Medicare در حساب myGov
- از اپلیکیشن myGov روی موبایل
- با فرم چاپی NH007DF که میتوانید پست کنید یا به مرکز خدمات ببرید
تصمیم شما قابل تغییر است؛ هر زمان بخواهید میتوانید عضوها و بافتهای انتخابی را عوض کنید یا نامتان را از فهرست بردارید.
اگر Medicare ندارید، راه بسته نیست. افرادی که شماره Medicare ندارند میتوانند با فرم چاپی، مراجعه حضوری به مرکز Services Australia یا تماس با شماره ۱۸۰۰ ۷۷۷ ۲۰۳ ثبتنام کنند. این نکته برای بخشی از تازهواردان و دارندگان ویزای موقت که هنوز Medicare نگرفتهاند اهمیت دارد.
شمار کل ثبتنامها در آمار Services Australia تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ از ۸ میلیون نفر گذشته است. با این حال این رقم تنها حدود ۳۵ درصد جمعیت واجد شرایط ۱۶ ساله و بالاتر است، در حالی که چهار نفر از هر پنج استرالیایی از اهدای عضو و بافت حمایت میکنند. فاصله میان این دو عدد، همان چیزی است که کمپین امسال هدف گرفته است.
کوتاه و کاربردی
واقعیت یا شایعه؟
چند برداشت رایج درباره اهدای عضو در استرالیا را سریع مرور کنیم.
شایعه
«اگر ثبتنام کنم، بعد از مرگم حتماً اعضایم برداشته میشود.»
فقط شمار کمی از مرگها از نظر پزشکی شرایط اهدای عضو را دارند؛ معمولاً مرگ باید در بیمارستان و در شرایط خاصی رخ داده باشد. اگر چنین شرایطی پیش بیاید، تیم تخصصی وضعیت را بررسی و با خانواده صحبت میکند.
شایعه
«سن بالا یا بیماری، فرد را از فهرست حذف میکند.»
صلاحیت پزشکی هنگام ثبتنام سنجیده نمیشود. اگر روزی شرایط اهدا پیش بیاید، تیم تخصصی هر مورد را جداگانه بررسی میکند.
نیمهدرست
«برای ثبتنام باید Medicare داشته باشم.»
بخش درست: برای ثبت آنلاین به شماره Medicare نیاز دارید. بخش نادرست: افراد بدون Medicare میتوانند با فرم چاپی، مراجعه حضوری یا تماس تلفنی ثبتنام کنند.
نیازمند توضیح
«اهدای عضو و اهدای بافت یک چیز است.»
شرایط پزشکی این دو یکی نیست. افراد بیشتری میتوانند اهداکننده چشم و بافت باشند، در برخی موارد حتی وقتی مرگ بیرون از بیمارستان رخ داده باشد. هنگام ثبتنام میتوانید مشخص کنید کدام عضوها و بافتها را میخواهید اهدا کنید.
گفتوگویی که نباید به روز بحران موکول شود
بخش سخت ماجرا برای بسیاری از خانوادهها نه خود فرم است، نه سایت دولتی؛ گفتوگوست. اهدای عضو در لحظهای مطرح میشود که خانواده در شوک و سوگ است و باید سریع تصمیم بگیرد. اگر خانواده از قبل نداند فرد چه میخواسته، ممکن است از ترس اشتباه کردن جواب منفی بدهد. تفاوت میان چهار از ده و هشت از ده، همینجا شکل میگیرد.
برای خانوادههای مهاجر این گفتوگو گاهی پیچیدهتر است. ممکن است اعضای خانواده برداشتهای متفاوتی از احترام به بدن پس از مرگ، وظیفه دینی یا روند بیمارستانی در استرالیا داشته باشند. اگر در خانواده شما اختلاف نظر هست، صفحه پاسخ به باورهای نادرست درباره اهدا در سایت DonateLife (به انگلیسی) میتواند نقطه شروع بیطرفانهای برای گفتوگو باشد. برخی خانوادهها هم ترجیح میدهند پیش از تصمیم با مرجع دینی مورد اعتماد خودشان مشورت کنند.
لازم نیست این گفتوگو طولانی یا رسمی باشد. یک جمله روشن کافی است: «من تصمیمم را ثبت کردهام و اگر روزی چنین شرایطی پیش آمد، میخواهم شما از تصمیم من حمایت کنید.» اگر هنوز مطمئن نیستید، پرسشهایتان را یادداشت کنید، با خانواده بخوانید و بعد تصمیم بگیرید. مهم این است که تصمیم، هرچه باشد، در خانه گفته شده باشد.
این مقاله اطلاعات عمومی ارائه میکند و جای مشاوره پزشکی، حقوقی یا دینی را نمیگیرد. اما نکته عملیاش ساده است: اگر با اهدای عضو و بافت موافقید، تصمیمتان را ثبت کنید و آن را در سکوت نگه ندارید.
واژهآموزی
کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر- معنی
- اهداکننده؛ کسی که عضو، بافت، خون یا چیز دیگری را برای کمک به دیگری میبخشد.
- کاربرد
- در متنهای پزشکی و خیریه استرالیا بسیار رایج است؛ در این موضوع معمولاً با register یا donation میآید.
- مثال
A registered donor can help save the lives of up to seven people.
The hospital team spoke with the donor's family before proceeding.
- معنی
- فهرست رسمی یا سامانهای که تصمیم یا اطلاعات افراد در آن ثبت میشود؛ بهعنوان فعل، یعنی نامنویسی کردن.
- کاربرد
- در کارهای اداری استرالیا زیاد دیده میشود: ثبت اهدای عضو، ثبتنام رأیگیری، ثبت کسبوکار.
- مثال
You can join the register through your Medicare account.
It takes about one minute to register online.
- معنی
- رضایت یا موافقت آگاهانه برای انجام کاری.
- کاربرد
- در پزشکی و حقوق استرالیا واژهای کلیدی است؛ در آمار اهدای عضو، consent rate یعنی نرخ موافقت خانوادهها.
- مثال
Families are asked for consent before donation can proceed.
Consent rates are much higher when the person is registered.
- معنی
- پیوند؛ انتقال عضو یا بافت از بدن یک فرد به بدن فرد دیگر.
- کاربرد
- برای کلیه، کبد، قلب، ریه، قرنیه و برخی بافتها به کار میرود.
- مثال
Thousands of Australians are waiting for a transplant.
A kidney transplant can free a patient from years of dialysis.
- معنی
- دیالیز؛ روشی پزشکی برای پاکسازی خون وقتی کلیهها بهخوبی کار نمیکنند.
- کاربرد
- در بحث نارسایی کلیه و انتظار برای پیوند کلیه معمولاً همین واژه به کار میرود.
- مثال
About 14,000 Australians are on dialysis for kidney failure.
Each dialysis session can take several hours.
اعتبار تصاویر
- NavaRooz — NavaRooz — original (تصویر اصلی)
منابع
- Australians urged to give hope this DonateLife Week — بیانیه رسمی هفته DonateLife ۲۰۲۶: تمرکز کمپین بر جوانان، شمار افراد در فهرست انتظار و نرخ ثبتنام
- New data reveals more than 20,000 Australians given a second chance at life — بیانیه وزارت بهداشت درباره عبور شمار پیوندها از ۲۰ هزار نفر از سال ۲۰۰۹ و آمار سال ۲۰۲۵
- The 2025 Australian donation and transplantation data is now available — آمار سال ۲۰۲۵: شمار اهداکنندگان و پیوندها، نرخ ۵۳ درصدی موافقت خانواده و اثر ثبتنام رسمی بر تصمیم خانواده
- Join the register — DonateLife — شرایط ثبتنام در فهرست ملی اهدای عضو و راههای ثبت برای افراد بدون شماره Medicare
- How to register as an Australian organ donor — Services Australia — راههای رسمی ثبتنام، فرم چاپی، تغییر تصمیم و شماره تماس خدمات اهدای عضو
- Register as an organ donor — myGov — راهنمای ثبتنام از طریق حساب Medicare در myGov و تأکید بر ضرورت آگاهکردن خانواده
- Australian Organ Donor Register statistics — Services Australia — شمار کل ثبتنامهای فهرست ملی اهدای عضو تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶
- Myths about donation — DonateLife — پاسخ رسمی DonateLife به برداشتهای نادرست رایج درباره اهدای عضو و بافت
