مالیات نوشیدنیهای شیرین میتواند ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار مورد پوسیدگی دندان را کم کند
یک پژوهش تازه در استرالیا برآورد کرده است که مالیات ۲۰ درصدی بر نوشیدنیهای شیرین میتواند طی ۲۵ سال از میلیونها مورد پوسیدگی دندان جلوگیری کند. این نتیجه یک پیشبینی علمی است و استرالیا هنوز چنین مالیاتی ندارد.
یک پژوهش تازه در استرالیا میگوید گرانتر شدن نوشیدنیهای شیرین میتواند طی ۲۵ سال از ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار مورد پوسیدگی دندان جلوگیری کند. پژوهشگران سناریویی را بررسی کردهاند که در آن قیمت نوشیدنیهای مشمول مالیات ۲۰ درصد بالا میرود.
این رقم بزرگ به معنای درمان ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار بیمار نیست. پژوهشگران با «مدلسازی» (modelling)، یعنی ساختن یک نمونه محاسباتی برای پیشبینی آینده، دو حالت را با هم مقایسه کردهاند: ادامه وضع کنونی و وضع مالیات ۲۰ درصدی.
دانشگاه گریفیث میگوید این مالیات در مدل پژوهش میتواند ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار مورد پوسیدگی دندان، ۱۹۱ هزار مورد بیماری جدی لثه و ۱۱۵ هزار مورد از دست دادن کامل دندانها را کم کند. مردان در این محاسبه سود بیشتری میبرند، چون در دادههای پایه نوشیدنی شیرین بیشتری مصرف میکنند.
مدل چگونه به ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار رسید
پژوهشگران جمعیت استرالیا در سال ۲۰۱۹ را نقطه شروع قرار دادند. سپس دادههای مربوط به مصرف نوشیدنی، پوسیدگی دندان و دیگر بیماریهای دهان را وارد مدل کردند و نتیجه را برای ۲۵ سال آینده سنجیدند.
در این پژوهش، پوسیدگی دندان با اصطلاح پزشکی «دنتال کریز» (dental caries) آمده است. بیماری جدی لثه «پریودنتایتیس» (periodontitis) نام دارد؛ این بیماری به بافتهای دور دندان آسیب میزند. «ادنتولیسم» (edentulism) هم به معنای از دست دادن کامل دندانهای طبیعی است.
مدل فرض میکند بالا رفتن قیمت، خرید و مصرف نوشیدنیهای شیرین را کم میکند. با کم شدن شکر، دندانها کمتر در معرض اسیدهایی قرار میگیرند که باکتریهای دهان از شکر میسازند. در نتیجه، احتمال پوسیدگی پایین میآید. پژوهشگران سپس این کاهش مصرف را به شمار احتمالی موارد بیماری در جمعیت پیوند دادهاند.
بر اساس گزارش ایبیسی، محاسبه نوشابهها و بیشتر آبمیوههای شیرین را در بر میگیرد، اما نوشیدنیهای انرژیزا در آن نیامدهاند. همین نکته نشان میدهد که تعریف نوشیدنی مشمول مالیات میتواند نتیجه نهایی را تغییر دهد.
مالیات قرار است خرید و تولید را عوض کند
مالیات یا «لِوی» (levy) میتواند از دو راه مصرف شکر را کم کند. نخست، قیمت بالاتر ممکن است خریدار را به سوی آب یا نوشیدنی کمشکر ببرد. دوم، کارخانهها ممکن است مقدار شکر محصول را پایین بیاورند تا مالیات کمتری بدهند یا از آن معاف شوند.
سازمان جهانی بهداشت مالیات بر نوشیدنیهای شیرین را یکی از ابزارهای بهبود رژیم غذایی میداند. شواهد کشورهایی که این روش را اجرا کردهاند نشان میدهد قیمت نوشیدنی مشمول مالیات بالا میرود و فروش آن معمولاً پایین میآید. اندازه تغییر در همه کشورها یکسان نیست. نرخ مالیات، کالاهای مشمول، واکنش کارخانهها و وجود گزینههای ارزانتر بر نتیجه اثر میگذارند.
این سیاست هزینهای هم برای خریدار دارد. خانوادههای کمدرآمد بخش بیشتری از درآمد خود را صرف خریدهای روزانه میکنند و ممکن است فشار افزایش قیمت را بیشتر حس کنند. طرفداران مالیات میگویند همین خانوادهها ممکن است از کاهش بیماری سود بیشتری ببرند. آنها همچنین پیشنهاد میکنند درآمد مالیات صرف خدمات دندانپزشکی یا ارزانتر کردن خوراکیهای سالم شود. این یک تصمیم جداگانه برای دولت است؛ خود مالیات تضمین نمیکند که درآمد آن به سلامت دهان برسد.
این عددها پیشبینیاند
عدد ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار از مشاهده مستقیم به دست نیامده است. هیچکس هنوز ۲۵ سال اجرای این مالیات را در استرالیا ندیده است. مدل بر پایه دادههای موجود و چند فرض درباره رفتار مردم کار میکند.
برای نمونه، بعضی خریداران ممکن است به نوشیدنی شیرین دیگری روی بیاورند که مشمول مالیات نیست. شرکتها ممکن است شکر محصولات را کم کنند، بستهبندی را تغییر دهند یا بخشی از هزینه را خودشان بپردازند. تورم، درآمد خانوادهها، تبلیغات و تغییر سلیقه مردم نیز بر خرید اثر میگذارد. مدل نمیتواند همه این تغییرها را با دقت کامل پیشبینی کند.
نتیجه درباره پوسیدگی دندان از نتیجه درباره چاقی یا دیابت جداست. پوسیدگی میتواند پس از کاهش مصرف شکر زودتر تغییر کند، اما سنجش بیماریهای مزمن به زمان بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل، این پژوهش فقط اثر احتمالی بر سلامت دهان را میسنجد.
استرالیا هنوز چنین مالیاتی ندارد
بحث مالیات نوشیدنیهای شیرین در استرالیا تازه نیست. یک کمیته سنای استرالیا در سال ۲۰۱۸ پیشنهاد کرد دولت این مالیات را برای کاهش مصرف، بهبود سلامت و تشویق شرکتها به کم کردن شکر وضع کند. یک بررسی پارلمانی درباره دیابت نیز در سال ۲۰۲۴ پیشنهاد مشابهی داد. با این حال، تا ۲۶ اوت ۲۰۲۶ مالیات سراسری ۲۰ درصدی بر نوشیدنیهای شیرین برقرار نشده است.
مشکل سلامت دهان به قیمت نوشیدنی محدود نمیشود. تازهترین دادههای مؤسسه سلامت و رفاه استرالیا نشان میدهد در سال مالی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، یکچهارم افرادی که به دندانپزشک نیاز داشتند مراجعه را عقب انداختند یا اصلاً نرفتند. برای ۱۶ درصد، هزینه یکی از دلیلهای اصلی بود. استرالیاییها در سال مالی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ حدود ۱۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار برای خدمات دندانپزشکی خرج کردند و ۶۱ درصد این مبلغ را مردم از جیب خود پرداخت کردند.
پس مالیات پیشنهادی میتواند یک راه پیشگیری باشد، اما دسترسی به درمان بخش دیگری از مسئله است. حتی اگر مصرف نوشیدنی شیرین پایین بیاید، مردم همچنان به معاینه، درمان بهموقع و خدمات دندانپزشکی ارزانتر نیاز دارند. خانوادههایی که هزینه دندانپزشکی خصوصی برایشان سنگین است، میتوانند واجد شرایط بودن خود برای خدمات دندانپزشکی عمومی را بررسی کنند. عددهای پژوهش برای ادامه بحث کافیاند، اما سیاست هنوز اجرا نشده و نتیجه واقعی آن روشن نیست.
واژهآموزی
کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر- معنی
- مدلسازی؛ ساختن یک نمونه محاسباتی برای پیشبینی نتیجههای احتمالی
- کاربرد
- در پژوهشهای سلامت و اقتصاد برای مقایسه چند سناریوی فرضی به کار میرود.
- مثال
The modelling compared a sugary-drink tax with no tax.
Modelling cannot predict every change in consumer behaviour.
- معنی
- عوارض یا مبلغی که دولت بر کالا یا فعالیتی میگذارد
- کاربرد
- در بحثهای دولتی گاهی به جای tax برای یک مالیات مشخص به کار میرود.
- مثال
The committee recommended a levy on sugary drinks.
The levy could be linked to the amount of sugar in each drink.
- معنی
- پوسیدگی دندان
- کاربرد
- واژه پزشکی رایج برای پوسیدگی دندان است و اغلب به صورت dental caries دیده میشود.
- مثال
Dental caries can cause pain and infection.
The study estimated how many cases of caries could be prevented.
- معنی
- التهاب و بیماری جدی بافتهای نگهدارنده دندان
- کاربرد
- نام پزشکی نوع پیشرفته بیماری لثه است.
- مثال
Untreated periodontitis can damage the tissue around teeth.
The model included periodontitis as well as tooth decay.
- معنی
- از دست دادن کامل دندانهای طبیعی
- کاربرد
- اصطلاح تخصصی دندانپزشکی است و در گفتوگوی روزمره کمتر شنیده میشود.
- مثال
The researchers estimated a reduction in complete tooth loss, or edentulism.
Edentulism can affect eating and quality of life.
اعتبار تصاویر
- NavaRooz — NavaRooz — original (تصویر اصلی)
منابع
- Sugar tax could improve oral health — گزارش رسمی دانشگاه گریفیث رقمهای اصلی پژوهش و توضیح پژوهشگران درباره اثر احتمالی مالیات را منتشر کرده است.
- Sugar tax on drinks may improve oral health in Australia, study suggests — ایبیسی روش مدلسازی، دوره ۲۵ ساله، محدودیتها و دیدگاه کارشناسان مستقل را توضیح داده است.
- Oral health and dental care in Australia — مؤسسه سلامت و رفاه استرالیا تازهترین دادههای رسمی درباره بیماریهای دهان، مراجعه به دندانپزشک و هزینه درمان را ارائه میکند.
- Fiscal policies to promote healthy diets — راهنمای سازمان جهانی بهداشت شواهد و توصیههای مربوط به مالیات نوشیدنیهای شیرین را جمعبندی میکند.
- Obesity epidemic in Australia — recommendations — این گزارش نشان میدهد یک کمیته سنا در سال ۲۰۱۸ وضع مالیات بر نوشیدنیهای شیرین را پیشنهاد کرده بود.
- Inquiry into Diabetes in Australia — prevention of diabetes and obesity — این فصل از گزارش پارلمان پیشنهاد سال ۲۰۲۴ برای عوارض پلکانی بر نوشیدنیهای شیرین را ثبت کرده است.
