از یک کانتینر در ویکتوریا تا خانه‌ای در پوکت: بازنشستگانی که اجاره‌بها از استرالیا فراری‌شان داد

وقتی نیمی از مستمری بازنشستگی صرف اجاره می‌شود و باقی‌مانده برای زندگی کافی نیست، برخی بازنشستگان مستاجر استرالیایی راه‌حلی غیرمنتظره پیدا کرده‌اند: کوچ به کشورهایی با هزینه زندگی پایین‌تر. داستان یک بازنشسته و داده‌های نگران‌کننده درباره فقر سالمندان مستاجر.

مردی بازنشسته با یک چمدان کنار سگش ایستاده و به مسیری نگاه می‌کند که از فضای سرد و فرسوده به سوی خانه‌ای گرمسیری در کنار دریا می‌رسد.

پنج سال پیش، پیتر استیونسون در یک کانتینر دریایی که به اتاق تبدیل شده بود، در دره یارای ویکتوریا زندگی می‌کرد. نیمی از مستمری دوهفته‌ای‌اش صرف اجاره می‌شد و باید برق و خوراک را از باقی‌مانده تأمین می‌کرد. وزنش از ۸۳ کیلوگرم به حدود ۶۵ کیلو رسیده بود. خودش می‌گوید: «زندگی نداشتم.»

حالا همان مرد در جزیره پوکت تایلند، در یک خانه دو خوابه با تهویه مطبوع، اجاره‌نشین است. اجاره‌اش از ۱٬۱۲۰ دلار در ماه به ۴۰۰ دلار رسیده. با همان مستمری بازنشستگی استرالیا که در ویکتوریا به‌زحمت کفاف زندگی‌اش را می‌داد، حالا قهوه می‌خورد، با سگش جزیره را می‌گردد و کمی هم پس‌انداز می‌کند.

ABC News ماجرای پیتر را نمونه‌ای از یک پدیده رو به رشد دانسته است: بازنشستگان مستاجر استرالیایی که فشار هزینه زندگی آن‌ها را به کشورهای دیگر می‌راند.

چرا مستاجران بازنشسته توان نمی‌آورند؟

سیستم بازنشستگی استرالیا در دوره‌ای طراحی شد که نرخ مالکیت خانه بالا بود. فرض پایه این بود که افراد با خانه‌ای از پیش خریداری‌شده وارد دوران بازنشستگی می‌شوند و Age Pension برای پوشش هزینه‌های روزمره مانند خوراک و برق و مخارج عادی کافی است. اما این معادله برای کسانی که مستاجرند و ذخیره اندکی در صندوق بازنشستگی (superannuation) دارند، دیگر جواب نمی‌دهد.

از زمان پاندمی کووید، اجاره‌ها در سراسر کشور جهش کرده است. در ویکتوریای منطقه‌ای، جایی که استیونسون زندگی می‌کرد، میانه اجاره بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ معادل ۳۶٫۴ درصد رشد کرد.

در مقابل، کمک‌هزینه اجاره‌بها (Rent Assistance) که دولت به مستمری‌بگیران مستاجر می‌پردازد، برای یک فرد مجرد حداکثر ۲۱۹٫۴۰ دلار در هر دو هفته است. در همان حال، میانه اجاره هفتگی در بیشتر ایالت‌های استرالیا از مرز ۵۰۰ دلار گذشته است، شکافی که Rent Assistance آن را پر نمی‌کند.

دو سوم مستاجران بازنشسته در فقر زندگی می‌کنند

مؤسسه گرتن در مطالعه‌ای که سال گذشته منتشر کرد نشان داد که حتی پس از افزایش‌های اخیر Rent Assistance، دو سوم بازنشستگانی که در بازار اجاره خصوصی زندگی می‌کنند زیر خط فقر هستند. اشلی چانگ از این مؤسسه می‌گوید این وضع احتمالاً بدتر هم می‌شود، چون نرخ مالکیت خانه در میان فقیرترین گروه‌های جمعیتی رو به کاهش است. بر اساس همین گزارش، بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۲۱ نرخ مالکیت خانه در فقیرترین ۴۰ درصدِ گروه سنی ۴۵ تا ۵۴ سال از ۶۸ درصد به ۵۴ درصد افت کرده است. به بیان دیگر، نسل بعدی بازنشستگان بیش از نسل پیشین مستاجر خواهند بود.

گرتن از دولت فدرال می‌خواهد Rent Assistance را برای افراد مجرد ۵۰ درصد و برای زوج‌ها ۴۰ درصد افزایش دهد و آن را به‌جای شاخص تورم کلی (CPI)، بر اساس تغییر اجاره ارزان‌ترین ۲۵ درصد خانه‌ها در شهرهای بزرگ تنظیم کند. برآورد هزینه این اصلاح برای کل دریافت‌کنندگان حدود ۲ میلیارد دلار در سال است.

دولت در پاسخ می‌گوید از زمان روی کار آمدن دولت کارگر، Rent Assistance بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و کسی که هفته‌ای ۴۰۰ دلار اجاره می‌دهد، سالانه ۱٬۹۰۰ دلار بیشتر از گذشته دریافت می‌کند. اما کریس گرایس، مدیرعامل National Seniors Australia، این پاسخ را کافی نمی‌داند و می‌گوید: «Rent Assistance اصلاً دردی دوا نمی‌کند.» از نظر او، بازنشستگان نباید برای داشتن زندگی شرافتمندانه ناچار به ترک کشور شوند.

زندگی در تایلند با مستمری استرالیا

استیونسون با ویزای بازنشستگی تایلند در پوکت اقامت دارد، ویزایی که برای افراد بالای ۵۰ سال صادر می‌شود و اجازه کار نمی‌دهد. مستمری بازنشستگی استرالیا همچنان به حسابش واریز می‌شود، چون دولت استرالیا به بازنشستگان واجد شرایط اجازه می‌دهد Age Pension را حتی در خارج از کشور هم دریافت کنند، هرچند برخی شرایط بر این پرداخت اعمال می‌شود.

او دیگر Rent Assistance نمی‌گیرد، چون این کمک‌هزینه تنها به کسانی تعلق می‌گیرد که در استرالیا اجاره می‌پردازند. با این حال، فاصله هزینه زندگی این کسری را جبران می‌کند. به گفته خودش: «در استرالیا برای سوار شدن به تاکسی ده دلار می‌دادم، اینجا با دو دلار هر جای پوکت می‌روم.»

تنها نگرانی جدی او بیمه درمانی است. پوشش بیمه سلامت در تایلند گران است و استیونسون پوشش کافی ندارد. خودش رک می‌گوید: «اگر تصادف جدی بکنم، مرده‌ام.» با این حال، بازگشت را ممکن نمی‌بیند: «اگر برمی‌گشتم، بی‌خانمان می‌شدم.»

اگر با گذرنامه استرالیایی به اقامت بلندمدت در تایلند فکر می‌کنید، توجه داشته باشید که قوانین ویزای این کشور اخیراً تغییر کرده است. نواروز پیش‌تر جزئیات آخرین تغییرات ویزای تایلند برای استرالیایی‌ها را بررسی کرده است.

اگر می‌خواهید مستمری را از خارج از استرالیا دریافت کنید

پیش از هر تصمیمی، این نکات را با Services Australia بررسی کنید:

واژه‌آموزی

کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر
age pension/eɪdʒ ˈpɛnʃən/Latin: pensio (payment), from pendere (to weigh/pay)
معنی
مستمری بازنشستگی دولتی، حمایت مالی که دولت استرالیا به افراد واجد شرایط بالای ۶۷ سال پرداخت می‌کند
کاربرد
در مکالمات رسمی و اسناد دولتی استرالیا رایج است و با کلمه «pension» به تنهایی تفاوت دارد، چون به سن واجد شرایط بودن اشاره دارد.
مثال
She applied for the Age Pension after turning 67 and having her superannuation balance assessed.
Age Pension recipients who move overseas may receive a different rate depending on how long they lived in Australia.
rent assistance/rɛnt əˈsɪstəns/Old French: rente (income from property) + Latin: assistere (to stand beside, support) — a supplementary payment that stands alongside the base pension to help with housing costs
معنی
کمک‌هزینه اجاره‌بها، پرداخت اضافی دولتی به مستمری‌بگیرانی که اجاره می‌پردازند
کاربرد
اصطلاح رسمی در اسناد Services Australia است و در مکالمه روزمره هم با همین عبارت استفاده می‌شود.
مثال
The maximum Rent Assistance for a single pensioner is $219.40 per fortnight.
Rent Assistance stops as soon as you leave Australia, even if you are still paying rent elsewhere.
superannuation/ˌsuːpərˌænjuˈeɪʃən/Latin: super (above) + annus (year) — originally meaning 'retired due to old age'
معنی
صندوق بازنشستگی اجباری استرالیا، درصدی از حقوق که کارفرما به حساب بازنشستگی کارمند واریز می‌کند
کاربرد
در زندگی روزمره استرالیا اغلب به‌صورت کوتاه‌شده «super» گفته می‌شود و در اسناد رسمی و مالی به شکل کامل می‌آید.
مثال
Workers without enough superannuation must rely more heavily on the Age Pension in retirement.
Your employer is required by law to pay at least 11.5 per cent of your wage into your super fund.
retirement visa/rɪˈtaɪəmənt ˈviːzə/French: retirer (to withdraw from activity) + Italian: visto (seen, officially endorsed) — an endorsed permission to reside in a country for those who have withdrawn from working life
معنی
ویزای بازنشستگی، اجازه اقامت بلندمدت در یک کشور برای افراد بالاتر از یک سن مشخص که نمی‌خواهند کار کنند
کاربرد
هر کشور شرایط خاص خود را دارد. برای مثال تایلند این ویزا را برای بالای ۵۰ سال با نشان دادن موجودی بانکی کافی صادر می‌کند.
مثال
Thailand's retirement visa requires applicants to be over 50 and show proof of financial stability.
A retirement visa allows you to live in the country but not take up paid employment.
cost of living/kɒst əv ˈlɪvɪŋ/Old French: coust (price, expense) + Old English: lif (life, existence) — the total expenditure required to sustain a standard of living
معنی
هزینه زندگی، مجموع هزینه‌های ضروری مانند اجاره، خوراک، برق و حمل‌ونقل
کاربرد
در اخبار اقتصادی و سیاسی استرالیا بسیار رایج است. «cost-of-living crisis» اصطلاح پرکاربرد در بحث‌های بودجه‌ای است.
مثال
Rising cost of living has pushed many pensioners to the edge of poverty.
The lower cost of living in Southeast Asia is one reason some Australian retirees choose to move abroad.

اعتبار تصاویر

  • Provided to NavaRooz — Used with permission (تصویر اصلی)

منابع