خطر پنهان آزبست در خانههای قدیمی استرالیا
گزارش تازه مزوتلیوما نشان میدهد پیامدهای آزبست هنوز هر روز در استرالیا دیده میشود. برای ساکنان، خریداران و تعمیرکاران خانههای قدیمی، مهمترین کار این است که پیش از سوراخکاری، تخریب یا بازسازی، مصالح مشکوک را شناسایی کنند.
فهرست مطالب
آزبست از پایان سال ۲۰۰۳ در استرالیا ممنوع شده، اما هنوز در میلیونها خانه و ساختمان وجود دارد. خطر اصلی زمانی ایجاد میشود که ورق، عایق یا کفپوش حاوی آزبست بریده، سوراخ، شکسته یا ساییده شود و الیاف بسیار ریز آن وارد هوا شود. برای کسی که خانهای قدیمی میخرد، بازسازی میکند یا برای تعمیر وارد آن میشود، یک کار ظاهراً ساده مثل نصب قفسه هم میتواند مصالح پنهان پشت دیوار را بههم بزند.
گزارش «مزوتلیوما در استرالیا ۲۰۲۵» مؤسسه سلامت و رفاه استرالیا که ۲۶ اوت منتشر شد، نشان میدهد پیامدهای این ماده هنوز ادامه دارد. مزوتلیوما (mesothelioma) سرطان نادری است که پوشش اندامهای داخلی، بیشتر پوشش ریه و دیواره قفسه سینه، را درگیر میکند و تقریباً همه موارد آن با مواجهه با آزبست ارتباط دارد.
تا اول مه ۲۰۲۶، ۶۲۷ مورد ابتلا با سال تشخیص ۲۰۲۵ در «ثبت ملی مزوتلیومای استرالیا» گزارش شده بود؛ این رقم نهایی نیست، چون معمولاً فقط حدود دو سوم موارد هر سال در همان سال تشخیص به ثبت میرسند. جدا از این رقم ثبتی، برآورد بروز سالانه گزارش این است که هر سال ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر، یعنی نزدیک به دو نفر در روز، در استرالیا به این سرطان مبتلا میشوند.
بیماری امروز میتواند نتیجه گردوغبار دههها پیش باشد
میان تنفس الیاف آزبست و ظاهرشدن مزوتلیوما معمولاً ۲۰ تا ۶۰ سال فاصله است. به این فاصله «دوره نهفتگی» یا latency میگویند. به همین دلیل، بیشتر بیماران در سنین بالا تشخیص میگیرند؛ میانه سن افراد ثبتشده در سال ۲۰۲۵ برابر ۷۸ سال بود.
گزارش تازه سابقه ۱٬۴۹۷ داوطلب مبتلا را نیز بررسی کرده است. در ۹۴ درصد آنها، مواجهه با آزبست «ممکن» یا «محتمل» ارزیابی شد. مواجهه شغلی در میان مردان رایجتر بود. در مقابل، تقریباً همه زنانی که برایشان مواجههای شناسایی شد، سابقه مواجهه غیرشغلی داشتند. این گروه میتواند تماس در خانه یا محیطهای دیگر را دربر بگیرد و نباید آن را بهتنهایی معادل بازسازی خانه دانست.
این آمار هم به معنای آن نیست که خانههای امروزی همان خطر محیطهای کاری قدیمی را دارند. خود گزارش میگوید بسیاری از موارد کنونی احتمالاً به کار در معدن، کارخانه یا ساختمانسازی پیش از اجرای مقررات سال ۲۰۰۳ مربوط است. پیام روشنتر این است که بیماری دیر ظاهر میشود و پیشگیری از مواجهه تازه هنوز اهمیت دارد.
دیوار حمام و حصار حیاط هر دو میتوانند آزبست داشته باشند
آژانس ایمنی و حذف آزبست و سیلیکا میگوید خانهای که پیش از ۱۹۹۰ ساخته یا بازسازی شده، احتمالاً مقداری آزبست دارد. این ماده در ورقهای دیوار و سقف، بهویژه در حمام، آشپزخانه و رختشویخانه، پشت کاشی، زیر کفپوش وینیل، عایق بخاری و لوله آب گرم به کار میرفت. بیرون خانه نیز ممکن است در سقف، ناودان، لبه بام، دیوارپوش، لوله، حصار، گاراژ یا انباری دیده شود.
ظاهر مصالح پاسخ قطعی نمیدهد. تنها راه تأیید، آزمایش نمونه در آزمایشگاه مورد تأیید انجمن ملی مراجع آزمایشگاهی استرالیا است. نمونهبرداری هم میتواند الیاف را آزاد کند و بهتر است یک فرد آموزشدیده آن را انجام دهد.
وجود آزبست سالم و دستنخورده لزوماً به معنای خطر فوری یا لزوم تخلیه خانه نیست. مصالح سالمی که مهروموم شده و به آنها دست زده نمیشود، معمولاً الیاف آزاد نمیکنند. وضعیت فرق میکند اگر ماده ترکخورده، فرسوده یا در مسیر تعمیر و تخریب باشد.
خریداران خانه باید دامنه گزارش بازرسی را هم بخوانند. راهنمای رسمی خانه هشدار میدهد که بازرسی معمول پیش از خرید اغلب آزبست را پوشش نمیدهد. میتوان پیش از امضای قرارداد درباره ارزیابی جداگانه آزبست پرسید و هزینه مدیریت یا جمعآوری آن را در بودجه بازسازی دید.
پیش از روشنکردن دریل، کار را متوقف کنید
اگر مصالح مشکوکی سر راه کار است، این ترتیب از یک پاککاری عجولانه امنتر است:
- کار را متوقف کنید و افراد دیگر را از محل دور نگه دارید. ماده را نشکنید و برای دیدن لایه زیر آن، گوشهاش را بلند نکنید.
- پیش از ادامه کار، از متخصص آزبست برای ارزیابی یا نمونهبرداری کمک بگیرید. اگر آزمایش ممکن نیست، با ماده مانند آزبست رفتار کنید.
- روی ماده مشکوک از دریل، اره برقی، فرز یا سنباده استفاده نکنید. شستوشوی پرفشار، باد فشرده، جاروی خشک و جاروبرقی خانگی نیز میتواند آلودگی را پخش کند.
- برای جمعآوری، مجوز، بیمه و روش دفع فرد یا شرکت را بررسی کنید. فهرست نهادهای مسئول هر ایالت و قلمرو مسیر یافتن پیمانکار مجاز جمعآوری و راهنمای محلی را نشان میدهد.
- پسماند را در سطل زباله خانگی، سطل نخاله یا طبیعت رها نکنید. آزبست فقط باید با بستهبندی و حمل مطابق مقررات به مرکز مجاز تحویل شود.
در مقررات نمونه ملی، فرد دارای مجوز کلاس A میتواند همه انواع آزبست را جمع کند. کلاس B فقط برای آزبست غیرشکننده است. آزبست شکننده یا friable مادهای است که با فشار دست میتواند خرد یا پودر شود و آسانتر الیاف آزاد میکند.
Safe Work Australia میگوید در برخی ایالتها و قلمروها برای جمعآوری حداکثر ۱۰ مترمربع آزبست غیرشکننده استثناهایی وجود دارد. این عدد مجوز عمومی برای انجام کار شخصی نیست؛ آموزش، روش کار، دفع و مقررات محلی همچنان مطرحاند. در قلمرو پایتختی استرالیا، جمعآوری هر مقدار آزبست باید به فرد مجاز سپرده شود. حتی جایی که کار بدون مجوز از نظر قانونی ممکن است، راهنمای ملی استفاده از متخصص مجاز را گزینه امنتر میداند.
برای تعمیرکار یا پیمانکاری که وارد خانه میشود، آن محل به محیط کار تبدیل میشود و مقررات ایمنی کار اجرا میشود. صاحبخانه بهتر است هر اطلاعاتی درباره محل آزبست را پیش از شروع کار ارائه کند، اما کسبوکاری که تخریب یا بازسازی انجام میدهد نیز وظیفه دارد آزبستی را که احتمال دارد در کار بههم بخورد شناسایی و ایمن مدیریت کند.
اگر احتمال میدهید در معرض الیاف بودهاید
یک مواجهه احتمالی به این معنا نیست که حتماً بیمار خواهید شد. بااینحال، جزئیات زمان، محل و نوع کار را یادداشت کنید. ثبت ملی مواجهه با آزبست یک سامانه داوطلبانه و محرمانه برای نگهداری این اطلاعات است تا سالها بعد در دسترس خود فرد باشد.
اگر مواجهه در محل کار رخ داده، آن را به کارفرما اطلاع دهید و در صورت ادامه خطر با نهاد ایمنی کار ایالت یا قلمرو تماس بگیرید. برای مواجهه در خانه یا محله، شورای محلی یا نهاد محیطزیست میتواند درباره مهار خطر راهنمایی کند. نگرانی پزشکی یا سابقه مواجهه را هم با پزشک عمومی در میان بگذارید. برای بازگشت به محل یا پاککردن گردوغبار به حدس، ماسک تنفسی تخصصی یا respirator و جاروبرقی خانگی تکیه نکنید؛ ابتدا راهنمایی حرفهای بگیرید.
این مطلب اطلاعات عمومی است و جای مشاوره پزشکی، حقوقی یا ارزیابی تخصصی ساختمان را نمیگیرد. مقررات جمعآوری، حمل و دفع آزبست میان ایالتها و قلمروها تفاوت دارد.
واژهآموزی
کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر- معنی
- آزبست یا پنبه نسوز؛ گروهی از کانیهای رشتهای که تنفس الیاف آنها خطرناک است
- کاربرد
- واژه رایج در ساختمانسازی، ایمنی کار و مقررات دفع پسماند
- مثال
The inspector found asbestos behind the old bathroom tiles.
Do not drill into material that may contain asbestos.
- معنی
- مزوتلیوما؛ سرطان نادری که پوشش اندامهای داخلی، بیشتر پوشش ریه و دیواره قفسه سینه، را درگیر میکند
- کاربرد
- اصطلاح پزشکی مرتبط با بیماریهای ناشی از آزبست
- مثال
Mesothelioma can develop decades after asbestos exposure.
The registry records new mesothelioma diagnoses in Australia.
- معنی
- شکننده و پودرشونده؛ مادهای که با فشار دست میتواند خرد شود و الیاف آزاد کند
- کاربرد
- اصطلاح فنی در مقررات آزبست برای تشخیص نوع پرخطرتر ماده
- مثال
Friable asbestos must be removed by a Class A removalist.
The material became friable after years of weather damage.
- معنی
- وسیله محافظ تنفسی که برای کمکردن ورود ذرات زیانآور به دستگاه تنفس طراحی شده است
- کاربرد
- در دستورهای ایمنی کار دقیقتر از واژه عمومی mask است
- مثال
A suitable respirator is part of the required protective equipment.
A dust mask is not always an adequate respirator.
- معنی
- دوره نهفتگی؛ فاصله میان مواجهه با یک عامل زیانآور و آشکارشدن بیماری
- کاربرد
- اصطلاح پزشکی و همهگیرشناسی برای توضیح دیر ظاهرشدن بیماری
- مثال
Mesothelioma has a long latency period.
Long latency makes accurate exposure records important.
اعتبار تصاویر
- NavaRooz — NavaRooz — original (تصویر اصلی)
منابع
- Mesothelioma in Australia 2025 — گزارش تازه مؤسسه سلامت و رفاه استرالیا آمار ابتلا، مرگومیر و سابقه مواجهه با آزبست را ارائه میکند.
- Householders and home renovators — راهنمای ملی برای شناسایی محلهای احتمالی آزبست، کار ایمن و تفاوت مقررات ایالتها و قلمروهاست.
- The home — اطلاعات رسمی درباره آزمایش مصالح، بازرسی پیش از خرید و کارهایی است که نباید روی آزبست انجام داد.
- Asbestos identification, removal and disposal — شرایط شناسایی آزمایشگاهی، انتخاب فرد مجاز و دفع قانونی پسماند آزبست را توضیح میدهد.
- Asbestos - WHS duties — چارچوب ملی مجوزهای جمعآوری آزبست و لزوم مراجعه به نهاد ایمنی کار هر ایالت یا قلمرو را روشن میکند.
- Recording suspected exposure: National Asbestos Exposure Register — راه رسمی ثبت داوطلبانه یک مواجهه احتمالی و مسیرهای پیگیری آن را معرفی میکند.
خطایی دیدید؟ اصلاحیه بفرستید ←
