یکسوم کارمندان استرالیایی میترسند هوش مصنوعی شغلشان را بگیرد
تازهترین نظرسنجی نشان میدهد حدود ۴.۲ میلیون کارمند استرالیایی از جایگزین شدن شغلشان با AI نگرانند. اما گزارشهای تازه دولت استرالیا، Deloitte، CSIRO و Jobs and Skills Australia تصویر واقعیتری از این ریسک ارائه میدهند.
طبق تازهترین نظرسنجی Finder که در فوریه ۲۰۲۶ روی ۶۶۹ کارمند شاغل استرالیایی انجام شده، حدود ۳۰ درصد از آنها (نزدیک به ۴.۲ میلیون نفر) نگرانند هوش مصنوعی شغلشان را بگیرد. ۹ درصد این اتفاق را «قطعی» میدانند و ۲۱ درصد دیگر هم نگرانند، هرچند مطمئن نیستند. در مقابل، تنها نیمی از پاسخدهندگان میگویند اصلاً نگران این موضوع نیستند.
این نگرانی در نسلهای جوانتر پررنگتر است: ۳۸ درصد از نسل Z و ۳۴ درصد از هزارهایها میگویند احتمال دارد جای خود را به AI بدهند. اما آیا این ترس با واقعیت بازار کار همخوانی دارد؟ گزارشهای تازه چند نهاد معتبر، از جمله یک گزارش دولتی که همین امسال منتشر شده، تصویری پیچیدهتر از آنچه در نگاه اول به نظر میرسد ارائه میدهند.
کدام مشاغل بیشتر در خطرند؟
بر اساس گزارش ژوئن ۲۰۲۶ Deloitte Access Economics، ۸۲ حرفه در فهرست مشاغلی قرار دارند که هوش مصنوعی میتواند طی سالهای پیش رو آنها را کوچک کند. نکته جالب اینجاست که خود بخش فناوری اطلاعات هم در صدر همین فهرست ایستاده:
- برنامهنویسان نرمافزار
- مدیران پایگاه داده
- مهندسان تست نرمافزار
- مدرسان فناوری اطلاعات
- کارشناسان فروش IT
به گفته سارا راجرز، یکی از شرکای Deloitte، این مشاغل کمتر به قضاوت، همدلی و مهارتهای انسانی نیاز دارند و همین موضوع آنها را در برابر AI آسیبپذیرتر میکند. در مقابل، شغلهایی که ارتباط مستقیم انسانی، مسئولیت قانونی یا تصمیمگیری پیچیده میطلبند جایگاه امنتری دارند.
بیشترین تمرکز این مشاغل پرریسک را در خدمات مالی، خدمات حرفهای و علمی، و رسانههای اطلاعاتی میبینیم. کارمندان تازهکار هم وضعیت دشوارتری دارند، چون AI بسیاری از وظایف ساده و سطح مقدماتی را انجام میدهد و همین پلههای اول نردبان شغلی را محدودتر میکند.
با این حساب، Deloitte برآورد میکند رشد سالانه اشتغال بدون تأثیر AI به ۱.۲ درصد برسد (نسبت به میانگین ۱.۹ درصدیِ دهه گذشته)؛ اما با احتساب اثر AI، این رقم به تنها ۰.۵ درصد کاهش مییابد. با این حال خودِ گزارش Deloitte یک نکته مهم را هم اضافه میکند: در بسیاری از همین ۸۲ حرفه، تعداد آگهیهای شغلی رو به کاهش است اما سطح فعلی اشتغال هنوز در حال رشد است؛ یعنی تا این لحظه، اثر AI بیشتر در کاهش استخدامهای تازه دیده میشود تا اخراج نیروهای فعلی.
آیا هوش مصنوعی واقعاً شغلها را حذف میکند؟
دادههای چند نهاد دیگر این تصویر را کاملتر میکنند. CSIRO، سازمان تحقیقاتی ملی استرالیا، در تحقیقی که آوریل ۲۰۲۶ منتشر کرد نشان داد شرکتهایی که AI را پذیرفتهاند نهتنها نیروی کارشان را کم نکردهاند، بلکه آگهیهای شغلی بیشتری هم منتشر کردهاند و به دنبال طیف وسیعتری از مهارتها هستند.
مهمتر از آن، بیانیهای که وزارت اشتغال و روابط کاری استرالیا (DEWR) در سال ۲۰۲۶ بر پایه دادههای تا فوریه همان سال منتشر کرد، نشان میدهد از ورود ChatGPT در پایان ۲۰۲۲ تاکنون هیچ افت معناداری در رشد کلی اشتغال یا جابهجایی بزرگ بین انواع مشاغل رخ نداده است. حتی اشتغال جوانان ۲۰ تا ۲۴ ساله (گروهی که معمولاً بیشترین نگرانی درباره جایگزینی با AI را دارد) کمی سریعتر از گروه سنی بالای ۲۵ سال رشد کرده. اشتغال در حوزه برنامهنویسی نرمافزار هم از پایان ۲۰۲۲ تاکنون ۲۵ درصد رشد کرده و اکنون حدود ۲۰۰ هزار نفر را در بر میگیرد؛ رقمی که مستقیماً با روایت رایج «AI جایگزین برنامهنویسها میشود» در تضاد است.
با این حال بیانیه DEWR یک واقعیت را هم پنهان نمیکند: مشاغلی که بیشتر در معرض AI هستند، مثل کارهای اداری و دفتری، کندتر از مشاغل کمریسک رشد میکنند. از پایان ۲۰۲۲ تاکنون، اشتغال در مشاغل پرمواجهه با AI فقط ۵.۶ درصد رشد کرده، در حالی که همین رقم برای مشاغل کممواجهه به ۹.۵ درصد رسیده است.
Jobs and Skills Australia هم در گزارش گذار هوش مصنوعی مولد تأکید میکند که AI بیشتر «ظرفیت تقویت کار» دارد تا جایگزینی کامل آن: ۵۶ درصد از نیروی کار در مشاغل با تقویت متوسط و ۳۱ درصد در مشاغل با تقویت بالا قرار دارند، و تنها حدود ۴ درصد در معرض ریسک بالای اتوماسیون هستند. وظایف تکراری مثل ورود داده و ثبت سوابق آسیبپذیرترین بخشاند، اما حتی همانجا هم جایگزینی کامل نادر است.
یک نکته تازه از گزارش Jobs Barometer شرکت PwC هم قابل توجه است: مهارتهای مرتبط با AI اکنون بهطور میانگین دستمزدی ۶۲ درصد بالاتر نسبت به مشاغل مشابه بدون این مهارتها به همراه دارند، و تعداد آگهیهای شغلی که این مهارتها را طلب میکنند در یک سال از ۲۰ هزار به ۴۱ هزار رسیده است. با این حال، این گزارش هشدار میدهد صرف مهارت فنی دیگر کافی نیست؛ کسانی که مهارتهای انسانی مانند قضاوت و ارتباط را هم دارند بیشترین تقاضا را دارند.
در مجموع، آنچه در عمل رخ میدهد بیشتر شبیه تغییر شکل کار است تا موج حذف گسترده. بخشهای تکراری و فرممحور به AI سپرده میشوند و ارزش انسانی روی قضاوت، ارتباط و حل مسئله متمرکز میشود. گراهام کوک از Finder میگوید کارمندانی که مهارتآموزی را جدی بگیرند بسیار کمتر در معرض جایگزینی قرار میگیرند، و پیشنهاد میکند از همین حالا یک پسانداز اضطراری سه تا شش ماهه کنار بگذارید و روی مهارتهای آیندهمحور کار کنید.
اگر در مشاغل اداری، پشتیبانی یا خدمات مشتریان کار میکنید، مقاله ما درباره بازار کار استرالیا در دوران برونسپاری و اتوماسیون تحلیل دقیقتری از این موضوع دارد.
برنامههای دولتی استرالیا برای کارمندان نگران از AI
چند منبع دولتی رایگان برای مهارتآموزی در دسترس است:
- Free TAFE: اکثر ایالتها دورههای مهارتی رایگان در حوزههای سلامت، فناوری، ساختوساز و مراقبت از کودک ارائه میدهند. برای پیدا کردن دورههای واجد شرایط در ایالت خودتان سری به training.gov.au بزنید.
- Workforce Australia: اگر جویای کار هستید یا تازه شغلتان را از دست دادهاید، از طریق Workforce Australia میتوانید به دورههای آموزشی یارانهای دسترسی داشته باشید.
- مهارتهای دیجیتال: برنامه Digital Skills for the Workforce دورههای آنلاین رایگانی در مبانی AI، امنیت سایبری پایه و تحلیل داده ارائه میدهد.
شهروندان استرالیا و دارندگان اقامت دائم معمولاً واجد شرایط اکثر این برنامهها هستند؛ دارندگان ویزای موقت بهتر است پیش از ثبتنام، شرایط خود را با ارائهدهنده دوره چک کنند.
واژهآموزی
کلمات انگلیسی این مطلب را یاد بگیر- معنی
- جابهجایی شغلی؛ از دست دادن شغل به دلیل تغییرات فناوری یا اقتصادی، نه عملکرد ضعیف فرد
- کاربرد
- در اقتصاد کار، تحقیقات اجتماعی و گزارشهای سیاستگذاری کاربرد دارد؛ اغلب در کنار «automation» و «disruption» میآید.
- مثال
Economists debate whether AI-driven displacement will be offset by the creation of new job categories.
The government's upskilling programs aim to support workers facing technological displacement.
- معنی
- تقویت ظرفیت؛ در بافت هوش مصنوعی یعنی کمک AI به کارمند برای انجام بهتر کار به جای جایگزینی کامل او
- کاربرد
- در گزارشهای فناوری و مدیریت نیروی کار کاربرد دارد؛ معمولاً در برابر «automation» قرار میگیرد.
- مثال
Jobs and Skills Australia found generative AI has greater capacity for augmentation than full automation of work.
Augmentation means AI handles repetitive tasks while humans focus on judgement and creative problem-solving.
- معنی
- آسیبپذیری؛ در بافت شغلی یعنی احتمال بالاتر از دست دادن شغل یا درآمد در نتیجه تغییرات بیرونی
- کاربرد
- در تحقیقات اجتماعی، اقتصاد کار و گزارشهای دولتی رایج است؛ اغلب در کنار «exposure» و «risk» میآید.
- مثال
Entry-level workers face the highest vulnerability to AI-driven changes in the Australian labour market.
The Deloitte report highlighted particular vulnerability in data-intensive white-collar roles.
- معنی
- مولد؛ در ترکیب «generative AI» به هوش مصنوعیای گفته میشود که متن، تصویر، کد یا محتوای جدید تولید میکند
- کاربرد
- در اخبار فناوری و کسبوکار بسیار رایج است؛ اصطلاح فنی برای سیستمهایی مانند ChatGPT، Gemini و Claude است.
- مثال
Generative AI tools can now draft reports, summarise documents, and write code in seconds.
Many Australian companies are using generative AI to improve productivity without reducing headcount.
اعتبار تصاویر
- NavaRooz — Original AI-assisted editorial image (تصویر اصلی)
منابع
- Finder: AI anxiety — 1 in 3 Aussie workers worried they'll lose their job to AI — نظرسنجی فوریه ۲۰۲۶ روی ۶۶۹ کارمند استرالیایی؛ منبع آمارهای اصلی درباره نگرانی از جایگزینی شغل با AI
- Information Age / ACS: The jobs AI may replace — بر اساس تحقیق Deloitte؛ فهرست ۸۲ حرفه در معرض کاهش و تأثیر کمّی بر رشد اشتغال استرالیا
- Ministers' Media Centre (DEWR): Australia's labour market remains resilient amid the rise of AI — بیانیه دولتی ۲۰۲۶ با داده تا فوریه همان سال؛ نشان میدهد رشد کلی اشتغال هنوز آسیب معناداری از AI ندیده
- CSIRO: AI adopters aren't cutting jobs, they're creating them — تحقیق آوریل ۲۰۲۶ نشان میدهد شرکتهای پذیرنده AI مشاغل بیشتری ایجاد میکنند، نه کمتر
- Jobs and Skills Australia: Our Gen AI Transition — Implications for Work and Skills — AI ظرفیت بیشتری برای تقویت کار دارد تا جایگزینی کامل آن؛ فقط ۴ درصد نیروی کار در معرض اتوماسیون بالا
- PwC: 2026 AI Jobs Barometer (Australia) — مهارتهای AI اکنون دستمزدی ۶۲ درصد بالاتر به همراه دارند؛ تقاضا برای این مهارتها در یک سال دوبرابر شده
