بازطراحی بزرگ JobSeeker در استرالیا؛ چه چیزی برای جویندگان کار تغییر می‌کند؟

دولت استرالیا از اصلاحات بزرگ JobSeeker و Workforce Australia خبر داده است. مدل سه‌سطحی جدید، تعهدات متقابل و نقش کاریابی‌ها چه تغییری می‌کند؟

دولت فدرال استرالیا از طرحی برای بازسازی گسترده سیستم خدمات بیکاری و کاریابی رونمایی کرده است؛ تغییری که می‌تواند شیوه حمایت از بیش از یک میلیون نفر از دریافت‌کنندگان خدمات کاریابی و افراد جویای کار را دگرگون کند. محور اصلی طرح، عبور از مدل «یک نسخه برای همه» و جایگزینی آن با یک سیستم سه‌سطحی است.

این خبر فقط درباره Centrelink یا دریافت کمک‌هزینه نیست. برای بسیاری از مهاجران فارسی‌زبان، JobSeeker به موضوعاتی مثل بازار کار، آموزش، کاریابی، زبان انگلیسی، رزومه، myGov، تعهدات متقابل و مسیر برگشت به کار گره خورده است. به همین دلیل، اصلاحات اعلام‌شده می‌تواند برای خانواده‌ها و تازه‌واردانی که در حال ورود به بازار کار استرالیا هستند، اهمیت عملی داشته باشد.

دولت دقیقاً چه چیزی را می‌خواهد عوض کند؟

دولت آلبانیزی می‌گوید سیستم فعلی Workforce Australia بیش از حد شبیه یک مدل «یکسان برای همه» عمل کرده است؛ یعنی افراد با شرایط بسیار متفاوت، اغلب وارد مسیرهای مشابه می‌شوند. در طرح جدید، قرار است افراد ابتدا بهتر ارزیابی شوند و سپس بر اساس میزان آمادگی برای ورود به بازار کار، به یکی از سه مسیر حمایتی هدایت شوند.

به گفته وزارت اشتغال و روابط کاری، مدل جدید شامل سه جریان اصلی خواهد بود:

1. خدمات دیجیتال برای افراد آماده کار؛ کسانی که به کمک سبک‌تر، ابزارهای آنلاین، منابع آموزشی کوتاه و راهنمایی برای پیدا کردن شغل مناسب نیاز دارند.
2. حمایت هدفمند و حضوری؛ برای کسانی که باید مهارت، اعتمادبه‌نفس یا آمادگی شغلی خود را تقویت کنند.
3. حمایت فشرده برای افراد با موانع پیچیده؛ برای افرادی که ممکن است با مشکلاتی مانند بیکاری طولانی‌مدت، سلامت جسمی یا روانی، مسئولیت مراقبتی، بی‌خانمانی، خشونت خانوادگی، ضعف زبان انگلیسی یا نیاز به چند نوع خدمت اجتماعی روبه‌رو باشند.

هدف اعلام‌شده این است که افراد زودتر به نوع حمایتی وصل شوند که واقعاً به آن نیاز دارند، نه این‌که صرفاً در یک سیستم اداری عمومی بچرخند.

Employment Goal Plan جای Job Plan را می‌گیرد

یکی از تغییرات مهم، جایگزینی Job Plan با چیزی به نام Employment Goal Plan است. Job Plan فعلی برای بسیاری از افراد بیشتر به فهرستی از وظایف اداری شبیه است؛ برای مثال تعداد مشخصی درخواست شغلی یا شرکت در برخی فعالیت‌ها. اما Employment Goal Plan قرار است مسیر فردی‌تر و واقع‌بینانه‌تری برای رسیدن به کار مناسب ترسیم کند.

در این برنامه جدید، دولت می‌گوید هدف، موانع، مهارت‌ها و قدم‌های عملی هر فرد بهتر مشخص می‌شود. اگر این ایده درست اجرا شود، برای مهاجرانی که نیاز به زبان، آموزش محلی، شناخت فرهنگ کاری استرالیا یا ارزیابی مهارت دارند، می‌تواند مفیدتر از الزام‌های عمومی و تکراری باشد.

تعهدات متقابل حذف نمی‌شود، اما تغییر می‌کند

یکی از بخش‌های حساس این اصلاحات، mutual obligations یا تعهدات متقابل است. این همان الزاماتی است که برخی دریافت‌کنندگان JobSeeker باید برای ادامه دریافت پرداختی انجام دهند؛ مانند جست‌وجوی کار، شرکت در جلسات، انجام فعالیت‌های مشخص یا گزارش‌دهی.

دولت گفته این تعهدات حذف نمی‌شود، اما قرار است «هدفمندتر، فردی‌تر و متناسب‌تر» شود. به بیان ساده، انتظار دولت این است که فردی که آماده کار است، تعهدات متفاوتی با فردی داشته باشد که با چند مانع جدی هم‌زمان روبه‌روست.

با این حال، گروه‌های حمایتی مانند ACOSS سال‌هاست می‌گویند سیستم تعهدات متقابل برای بسیاری از افراد کم‌درآمد، بیمار یا آسیب‌پذیر فشارزا و ناکارآمد بوده و باید کاملاً حذف یا به‌طور جدی بازنگری شود. بنابراین، اختلاف اصلی میان دولت و منتقدان هنوز باقی است: دولت می‌خواهد سیستم را اصلاح کند، اما منتقدان می‌گویند خودِ منطق جریمه و تعلیق پرداخت‌ها مشکل‌ساز است.

چرا سیستم فعلی مورد انتقاد بود؟

گزارش ABC و بررسی‌های پارلمانی قبلی نشان می‌دهد که سیستم کاریابی استرالیا مدت‌هاست با انتقاد روبه‌روست. یکی از انتقادهای اصلی این است که برخی ارائه‌دهندگان خدمات کاریابی بیشتر برای «جور کردن سریع یک شغل» تشویق می‌شوند، نه لزوماً پیدا کردن شغلی پایدار، مناسب و متناسب با توانایی‌های فرد.

این مسئله برای مهاجران می‌تواند جدی‌تر باشد. فردی که تازه وارد بازار کار استرالیا شده، ممکن است به راهنمایی درباره رزومه محلی، مصاحبه، شبکه‌سازی، مدارک استرالیایی، زبان تخصصی یا حتی مسیرهای شغلی جدید نیاز داشته باشد. اگر سیستم فقط از او بخواهد تعداد مشخصی درخواست شغلی بفرستد، ممکن است عملاً کمکی به پیدا کردن کار پایدار نکند.

بودجه اصلاحات چقدر است؟

دولت گفته برای این بازطراحی، ۳۱۲.۱ میلیون دلار طی پنج سال اختصاص داده است. این بودجه برای ساخت سرویس دیجیتال جدید، آزمایش خدمات فشرده، طراحی سیستم ارزیابی و تریاژ و تقویت خط خدمات مشتریان ملی استفاده خواهد شد.

اما این نکته مهم است: این اعلامیه به معنای افزایش مستقیم مبلغ JobSeeker نیست. موضوع اصلی، نحوه ارائه خدمات اشتغال، ارزیابی افراد، تعهدات متقابل و نقش کاریابی‌هاست. مبلغ پرداختی، شرایط اقامتی، تست درآمد و دارایی، و گزارش‌دهی همچنان از مسیر Services Australia و Centrelink بررسی می‌شود.

شرایط کلی JobSeeker چیست؟

طبق اطلاعات Services Australia، JobSeeker Payment برای افرادی است که معمولاً بین ۲۲ سالگی و سن بازنشستگی هستند، شرایط درآمد و دارایی را رعایت می‌کنند، شرایط اقامتی لازم را دارند و یا بیکار و در جست‌وجوی کار هستند یا به دلیل بیماری یا آسیب کوتاه‌مدت نمی‌توانند کار یا تحصیل معمول خود را انجام دهند.

در بسیاری از موارد، دریافت‌کنندگان باید به طور منظم گزارش دهند و فعالیت‌های مورد انتظار خود را انجام دهند. جزئیات دقیق همیشه به شرایط فرد بستگی دارد؛ بنابراین اگر کسی وضعیت خاصی دارد، مثل بیماری، مراقبت از فرزند، خشونت خانوادگی، مشکل زبان یا تغییرات درآمدی، بهتر است اطلاعات خود را مستقیماً در myGov و Centrelink بررسی کند.

چرا این موضوع برای فارسی‌زبانان استرالیا مهم است؟

برای جامعه فارسی‌زبان، JobSeeker فقط یک پرداخت دولتی نیست. بسیاری از مهاجران در دوره‌ای از زندگی خود ممکن است با یکی از این وضعیت‌ها روبه‌رو شوند: از دست دادن کار، تغییر شغل، ورود دوباره به بازار کار پس از بچه‌دار شدن، نیاز به دوره آموزشی، مشکل در معادل‌سازی تجربه شغلی، یا نداشتن شبکه حرفه‌ای در استرالیا.

در چنین شرایطی، کیفیت خدمات کاریابی می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. اگر سیستم جدید واقعاً فردی‌تر شود، ممکن است برای افراد زیر مفیدتر باشد:

• تازه‌واردانی که سابقه کاری خارجی دارند اما تجربه محلی ندارند؛
• والدینی که پس از چند سال مراقبت از فرزند می‌خواهند به بازار کار برگردند؛
• افراد بالای ۴۵ سال که نیاز به تغییر مسیر شغلی دارند؛
• کسانی که زبان انگلیسی یا مهارت دیجیتال کافی ندارند؛
• افرادی که با سلامت، مسکن، خشونت خانوادگی یا مشکلات خانوادگی روبه‌رو هستند.

چه زمانی تغییرات اجرا می‌شود؟

فعلاً بخش مهمی از طرح در مرحله طراحی و مشورت عمومی است. وزارت اشتغال و روابط کاری، Discussion Paper منتشر کرده و از افراد، سازمان‌ها، کارفرمایان، کاریابی‌ها و کسانی که تجربه استفاده از خدمات اشتغال را دارند، نظرخواهی می‌کند. ارسال نظر درباره این طرح از ۲۷ مه تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ باز است. همچنین ثبت‌نام برای Lived Experience Panel تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ادامه دارد.

این یعنی جزئیات نهایی هنوز قطعی نیست و ممکن است پس از مشورت عمومی تغییر کند.

جویندگان کار الان چه کار کنند؟

اگر JobSeeker دریافت می‌کنید یا احتمال می‌دهید در آینده به آن نیاز داشته باشید، این نکات عملی می‌تواند مفید باشد:

• پیام‌های myGov، Centrelink و Workforce Australia را نادیده نگیرید.
• از همه پیام‌ها، قرارها، Job Plan و مکاتبات خود نسخه نگه دارید.
• اگر بیماری، مشکل مراقبتی، خشونت خانوادگی، بی‌خانمانی یا مانع جدی دیگری دارید، مدارک آن را آماده کنید.
• اگر انگلیسی کافی ندارید، از خدمات مترجم TIS National (شماره ۱۳۱ ۴۵۰) استفاده کنید.
• اگر با تصمیم Centrelink یا کاریابی مشکل دارید، زود پیگیری کنید و موضوع را رها نکنید.
• اگر شرایط شما تغییر می‌کند، مثلاً درآمد، کار پاره‌وقت، وضعیت خانوادگی یا سلامت، آن را طبق مقررات گزارش دهید.

Services Australia خدمات چندزبانه دارد و برای خدمات Centrelink به زبان‌های مختلف می‌توان با شماره 131 202 تماس گرفت.

جمع‌بندی

بازطراحی JobSeeker و Workforce Australia می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات خدمات بیکاری در دهه‌های اخیر باشد. ایده اصلی این است که افراد بر اساس نیاز واقعی خود حمایت شوند، نه بر اساس یک مسیر اداری ثابت. اما موفقیت این طرح به اجرا بستگی دارد: آیا کاریابی‌ها واقعاً به پیدا کردن کار پایدار کمک می‌کنند؟ آیا افراد با موانع پیچیده حمایت واقعی می‌گیرند؟ آیا تعهدات متقابل از حالت تنبیهی و تکراری خارج می‌شود؟

برای مهاجران و فارسی‌زبانان استرالیا، دنبال کردن این اصلاحات مهم است؛ چون هر تغییر در JobSeeker، Centrelink، Workforce Australia و خدمات کاریابی می‌تواند مستقیم بر مسیر ورود یا بازگشت به بازار کار اثر بگذارد.

توجه: این مطلب اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی، مالی یا مهاجرتی محسوب نمی‌شود. برای تصمیم‌گیری درباره شرایط شخصی خود، اطلاعات رسمی Services Australia، Centrelink و Workforce Australia را بررسی کنید.